ویشوش نگی، سفیر جمهوری هند در ایران، در یادداشتی منتشرشده در فایننشال تریبون، با تأکید بر نقش رشد اشتغال، افزایش مشارکت اقتصادی زنان و گسترش دسترسی به خدمات عمومی، این تحولات را نشانهای از بهبود چشمگیر شاخصهای رفاهی و کاهش شکاف میان مناطق شهری و روستایی هند ارزیابی کرده است.
به گزارش آوا دیپلماتیک، متن این یادداشت به شرح زیر است:
هند طی یک دهه گذشته پیشرفت چشمگیری در کاهش فقر داشته و یکی از سریعترین روندهای کاهش فقر در جهان را به ثبت رسانده است. گزارش «فقر و برابری – هند» بانک جهانی که در اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شده، از بهبود قابلتوجه وضعیت این کشور در ابعاد پولی و غیرپولی فقر حکایت دارد.
بر اساس آمار بانک جهانی، در فاصله سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۳، سهم جمعیت هند که زیر خط فقر تعیینشده برای کشورهای با درآمد متوسط رو به پایین، معادل روزانه ۴٫۲۰ دلار آمریکا بر اساس برابری قدرت خرید (PPP) سال ۲۰۲۱، زندگی میکردند، از ۵۷٫۷ درصد به ۱۶٫۱ درصد کاهش یافته است. این تحول به معنای خروج حدود ۴۹۶ میلیون نفر از فقر در این دوره است. همزمان، نرخ فقر شدید که بر مبنای آستانه روزانه ۳ دلار محاسبه میشود، از ۲۷٫۱ درصد به ۲٫۶ درصد رسیده است. این آمار نشاندهنده تحولی اساسی در وضعیت فقر در هند است.
گستردگی و سرعت این پیشرفت اهمیت ویژهای دارد. بانک جهانی تأیید میکند که هند یکی از سریعترین روندهای کاهش فقر در جهان را تجربه کرده است. این کاهش در مناطق روستایی و شهری مشاهده شده و خانوارها از بهبود قابلتوجه سطح رفاه برخوردار شدهاند. بااینحال، سرعت پیشرفت در مناطق روستایی بیشتر بوده و همین امر نقش مهمی در کاهش شکاف فقر میان مناطق روستایی و شهری داشته است.
پیشرفت فراتر از شاخصهای فقر پولی
دستاوردهای هند در کاهش فقر صرفاً به شاخصهای مبتنی بر درآمد و مصرف محدود نمیشود؛ بلکه فقر چندبعدی، که محرومیت در جنبههای گستردهتری از استانداردهای زندگی را در بر میگیرد، نیز به میزان قابلتوجهی کاهش یافته است.
گزارش بانک جهانی نشان میدهد که نرخ فقر چندبعدی در هند، بر اساس شاخص فقر چندبعدی (MPI) متعلق به «ابتکار فقر و توسعه انسانی آکسفورد»، از ۵۳٫۸ درصد در دوره ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۶ به ۱۶٫۴ درصد در دوره ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ کاهش یافته است. همچنین، بر اساس معیار اختصاصی بانک جهانی برای سنجش فقر چندبعدی، این شاخص در دوره ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ به ۱۵٫۵ درصد رسیده است. این شاخصها بیانگر بهبود چشمگیر شرایط زندگی مردم طی سالهای گذشته و پیشرفت در مقابله با ابعاد مختلف محرومیت هستند.
دادههای مربوط به فقر چندبعدی همچنین تصویری از حوزههایی ارائه میکنند که همچنان به پیشرفت بیشتری نیاز دارند. بر اساس دادههای نظرسنجی بانک جهانی در سال ۲۰۲۲، ۹۹ درصد جمعیت هند به برق و بیش از ۹۳ درصد به امکانات استاندارد تأمین آب آشامیدنی دسترسی داشتهاند. این شاخصها در کنار نمایش دستاوردهای حاصلشده، بر اهمیت تداوم تلاشهای توسعهای نیز تأکید دارند. گسترش دسترسی به خدمات ضروری، یکی از ابعاد مهم بهبود فراگیر رفاه خانوارها به شمار میرود.
اشتغال و مشارکت زنان در نیروی کار
رشد اشتغال یکی از عوامل مهم کاهش فقر در هند بوده است. در فاصله سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳، شمار شاغلان در این کشور حدود ۱۳۴ میلیون نفر افزایش یافته است. بخش عمده این افزایش ناشی از ورود زنان روستایی به فعالیتهای شغلی درآمدزا بوده که به افزایش تعداد افراد دارای درآمد در خانوارها انجامیده است.
افزایش اشتغال، بهویژه در میان زنان روستایی، به بهبود درآمد و رفاه خانوارها کمک کرده است. این پیشرفت عمدتاً به رشد قابلتوجه مصرف، افزایش اشتغال بهخصوص در میان زنان و گسترش حمایتهای اجتماعی و پرداختهای انتقالی، از جمله یارانههای غذایی، نسبت داده میشود.
افزایش مشارکت زنان در فعالیتهای اقتصادی درآمدزا، بهویژه در خانوارهای روستایی، اهمیت خاصی دارد. با ورود شمار بیشتری از زنان به بازار کار، خانوارها از منابع درآمدی جدیدی برخوردار میشوند و افزایش تعداد افراد درآمدزا به ارتقای سطح رفاه آنان کمک میکند. بنابراین، رشد اشتغال ثبتشده در فاصله سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳ صرفاً به معنای افزایش تعداد فرصتهای شغلی نیست، بلکه نشاندهنده تغییری در ترکیب مشارکت اقتصادی اعضای خانوارها نیز هست.
کاهش شکاف روستا و شهر و تغییر جغرافیای فقر
روند کاهش فقر در هند با بهبود وضعیت رفاهی در مناطق روستایی و شهری همراه بوده است. در این میان، پیشرفت سریعتر مناطق روستایی به کاهش فاصله رفاهی میان روستاها و شهرها کمک کرده است. بااینحال، فقر همچنان در مناطق روستایی تمرکز بیشتری دارد؛ مناطقی که بهرهوری در آنها پایینتر است و دسترسی به فرصتهای شغلی باکیفیتتر در بخشهای غیرکشاورزی همچنان محدودتر باقی مانده است.
اگرچه استانداردهای زندگی در بیشتر ایالتهای هند بهبود یافته است، خانوارهای ساکن در یک نوار جغرافیایی پیوسته که از ایالت اوتار پرادش تا بنگال غربی امتداد دارد، حدود ۵۷ درصد جمعیت فقیر این کشور را تشکیل میدهند. ازاینرو، تداوم کاهش فقر در سطح ملی بیشازپیش به ایجاد فرصتهای اشتغال مولد در این ایالتها وابسته خواهد بود.
حفظ شتاب پیشرفت
بانک جهانی پیشبینی میکند که روند کاهش فقر در هند ادامه یابد، هرچند سرعت آن بهتدریج کمتر خواهد شد. بر اساس خط فقر روزانه ۴٫۲۰ دلار، انتظار میرود نرخ فقر از ۱۴٫۲ درصد در سال ۲۰۲۶ به ۱۲٫۱ درصد تا سال ۲۰۲۸ کاهش یابد.
این گزارش تصریح میکند که پیشبینیهای یادشده ماهیتی برآوردی دارند و بر پایه شبیهسازی خرد انجام شدهاند. همچنین، با بازنگری در دادههای بازار کار و شاخصهای اقتصاد کلان یا انتشار دادههای جدید، این برآوردها بهروزرسانی خواهند شد.
پیشرفت هند نهتنها از منظر شمار افرادی که از فقر خارج شدهاند، بلکه از نظر گستردگی بهبودهایی که در شاخصهای مختلف به ثبت رسیده نیز حائز اهمیت است. هند همچنان متعهد است با گسترش اشتغال مولد، تقویت درآمد خانوارها و ارائه مؤثر خدمات عمومی، دستاوردهای حاصلشده را تحکیم کند تا زمینه تحقق آرمانها و خواستههای مردم این کشور فراهم شود.
تجربه هند نشان میدهد که کاهش فقر باید در چارچوب بهبود فراگیر شرایط اقتصادی و اجتماعی مردم درک شود؛ بهبودی که از طریق گسترش فرصتهای اشتغال، ارتقای رفاه خانوارها، افزایش مشارکت زنان در فعالیتهای اقتصادی و توسعه دسترسی به خدمات ضروری تحقق مییابد.
دستاوردهای یک دهه گذشته، پایهای مستحکم برای تداوم این مسیر پیشرفت فراهم کرده است.






