خوزه رافائل سیلوا آپونته سفیر جمهوری بولیواری ونزوئلا در تهران شخصیتی با پیشینه نظامی برجسته است که پیوندی دیرینه با آرمانهای انقلاب بولیواری دارد. آشنایی او با هوگو چاوز فقید به سال ۱۹۸۶ و دوران تحصیل در آکادمی نظامی بازمی گردد یعنی زمانی که چاوز مربی چتربازی او بود. این ارتباط بعدها چنان عمیق شد که آپونته افتخار یافت بین سال های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۶ به عنوان آجودان ویژه رئیس جمهور چاوز خدمت کند. او چاوز را نه تنها یک رهبر نظامی بلکه انسانی با عواطف عمیق توصیف می کند که حتی در میان دغدغه های سیاسی برآوردن آرزوی یک کودک بیمار در اروگوئه را بر تشریفات خشک دیپلماتیک مقدم می شمرد.
آپونته پیش از ورود به عرصه دیپلماسی عالیترین مدارج نظامی را طی کرده و فرماندهی کل نیروی هوایی ونزوئلا را بر عهده داشته است. او اکنون با دستور مستقیم نیکولاس مادورو ماموریت دارد تا روابط با ایران را در تمامی حوزه ها به ویژه در چارچوب توافقنامه همکاری ۲۰ ساله گسترش دهد.
این دیپلمات ارشد، استقرار گسترده ناوگان آمریکا در دریای کارائیب، حمله به کشتیها و صدور مجوز برای عملیات مخفی سیا را بخشی از راهبرد همیشگی تغییر رژیم میداند؛ اما تأکید میکند که ونزوئلا با بسیج هشت میلیونی مردم، برگزاری رزمایشهای بزرگ و ایجاد اتحاد میان مردم و نظامیان، برای دفاع از استقلال و منابع خود آمادگی کامل دارد.
گفتگوی اختصاصی آوا دیپلماتیک با آقای خوزه رافائل سیلوا آپونته،
سفیر جمهوری بولیواری ونزوئلا در ایران
از چه زمانى و چگونه با مرحوم هوگو چاوز آشنا شديد؟
پیش از هر چیز، درود و احترام صمیمانهام را به تمام اعضای تیم«آوا دیپلماتیک» تقدیم میکنم.
در مورد فرمانده چاوز باید بگویم که ایشان را از سال ۱۹۸۶، زمانی که دانشجوی سال دوم در مدرسه سابق نیروی هوایی نظامی بودم که امروزه به نام آکادمی نظامی هوانوردی بولیواری شناخته میشود، میشناختم.
در همان دانشکده بود که فرمانده چاوز، کاپیتان آن زمان، یکی از مربیان چتربازی بود و ما بهعنوان دانشجویان آن دوره، هنگام گذراندن دوره آموزشی چتربازی افتخار یافتیم با ایشان دیدار و همکاری داشته باشیم.
چند سال بعد، این افتخار نصیبم شد که از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۶ یکی از آجودانهای ایشان باشم. از خاطرات ماندگار آن دوران، روز هشتم دسامبر سال ۲۰۰۵ در شهر مونتهویدئو، کشور اروگوئه است؛ روزی که هنگام خروج از هتل برای شرکت در نشستی در پالایشگاه «لا تخا»، بانویی برای ادای احترام به رئیسجمهور چاوز نزدیک شد و گفت: «پسرم آرزو داشت شما را از نزدیک ببیند، اما به دلیل بیماری نتوانست بیاید.» سپس نامهای را که پسرش برای فرمانده نوشته بود، به ایشان تقدیم کرد.
در مسیر حرکت از هتل تا پالایشگاه، فرمانده چاوز نامه را با دقت خواند و از من خواست با شمارهای که در آن نوشته شده بود تماس بگیرم. من طبق دستور ایشان عمل کردم و با پدر آن کودک تماس گرفتم تا اطلاع دهم که رئیسجمهور چاوز مایل است با پسرش صحبت کند. لحظاتی بعد، گفتوگوی مستقیم میان رئیسجمهور ونزوئلا و آن کودک اروگوئهای برقرار شد.
آن صحنه برای من هرگز فراموشنشدنی نیست؛ لحظهای که عمق انسانیت، محبت و نزدیکی فرمانده و رئیسجمهور هوگو چاوز را با مردم آشکار ساخت — نه تنها با ملت خود، بلکه با همهی ملتهای جهان.
در زمان كودتاى نظامى ٢٧ نوامبر ١٩٩٢ حضرتعالى در چه سمتى فعاليت مى كرديد و چه خاطراتى از آن دوران به ياد داريد؟
پیش از هر چیز باید بگویم که آن رویداد، «کودتای نظامی» نبود، بلکه یک «قیام نظامی» بود، در برابر نظامی که تحت فرمان دولت ایالات متحده آمریکا عمل میکرد.
در آن زمان، من خلبان «گروه هوایی عملیات ویژه شماره ۱۵» بودم؛ گروهی که با هواپیمای «برونکو OV-10» پرواز میکرد.
پیش از قیام ۲۷ نوامبر ۱۹۹۲، شورش مردمی در ۲۷ و ۲۸ فوریه ۱۹۸۹ رخ داد که به «ال کاراکاسو» معروف شد؛ شورشی در واکنش به اجرای سیاستهای تحمیلی صندوق بینالمللی پول.
این سیاستها مردم ونزوئلا را به شدت تحت فشار قرار داد و باعث بروز نخستین قیام مردمی در جهان شد. نه فقط علیه دولت کارلوس آندرس پرز، بلکه علیه صندوق بینالمللی پول.
در آن دوران، سرکوب مردم ونزوئلا به قیمت جان هزاران نفر تمام شد؛ مردمانی که توسط نیروهای مسلح وقت کشته شدند. امروزه، نیروهای مسلح ملی بولیواری بهطور رسمی آن اقدامات را محکوم میکنند.
پيش از انتصاب به سمت سفير ونزوئلا در ايران، چه مسئوليت هاى نظامى داشته ايد؟
پیش از آنکه به پیشنهاد و انتصاب رئیسجمهور نیکولاس مادورو موروس به عنوان سفیر در جمهوری اسلامی ایران منصوب شوم، به مدت دو سال (از ۷ ژوئیه ۲۰۲۰ تا ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۲) سمت «فرمانده کل هوانوردی نظامی بولیواری» را بر عهده داشتم.
درجه نظامی، سمت و واحد خدمت:
– سرهنگ دوم، آجودان فرمانده هوگو چاوز رئیس جمهور جمهوری بولیواری ونزوئلا، گارد افتخاری ریاست جمهوری
– سرهنگ دوم، فرمانده گروه تعمیرات و نگهداری شماره ۱۳۷، گروه جنگنده هوایی “SIMON BOLÍVAR” شماره ۱۳
– سرهنگ دوم، فرمانده گروه پروازی شماره ۱۳۳، گروه جنگنده هوایی “SIMON BOLÍVAR” شماره ۱۳
– سرهنگ دوم، رئیس عملیات گروه جنگنده هوایی “SIMON BOLÍVAR” شماره ۱۳
– سرهنگ، فرمانده گروه جنگنده هوایی “SIMON BOLÍVAR” شماره ۱۳
– سرتیپ، فرمانده پایگاه هوایی ” ستوان لویئس دل وایه گارسیا ” باوایه
– سرتیپ، مدیر مرکز آموزش هوایی نیروی مسلح ملی بولیواری
– سرلشگر، فرمانده پایگاه هوایی EL LIBERTADOR بائل
– سرلشگر، مدیر آماده سازی عملیاتی هوانوردی نظامی بولیواری
– سپهبد، فرمانده منطقه راهبردی دفاع “LOS LLANOS”
– سپهبد، فرمانده کل هوانوردی نظامی بولیواری
– سفیر جمهوری بولیواری ونزوئلا در جمهوری اسلامی ایران
پس از آنكه به سمت سفير جمهورى بوليوارى ونزوئلا در جمهورى اسلامى ايران منصوب شديد، مهم ترين توصيه آقاى مادورو به شما چه بود؟
در میان همه توصیههایی که رئیسجمهور به من داشت، مهم ترینشان این بود که روابط میان دو کشور را در تمام حوزهها — دیپلماتیک، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، علمی و فناوری — تحکیم و تقویت کنم و پیوند میان ملت و دولت برادرِ جمهوری اسلامی ایران و جمهوری بولیواری ونزوئلا را حفظ و گسترش دهم.
روابط دو كشور را در حال حاضر در چه سطحى ارزيابى مى كنيد؟ چه زمينه هايى براى تعميق و گسترش روابط در حوزه هاى مختلف سياسى، اقتصادى، فرهنگی و علمى وجود دارد؟
به یاد داشته باشیم که در ژوئن سال ۲۰۲۲، «توافقنامه همکاری ۲۰ ساله» (۲۰۲۲ تا ۲۰۴۲) میان رئیسجمهور نیکولاس مادورو و رئیسجمهور شهید ابراهیم رئیسی امضا شد.
در چارچوب آن توافق، روابط میان دو کشور در بخشهای انرژی، سلامت، حملونقل، سیاست، اقتصاد، فرهنگ و علم تقویت شد. همچنین در نوامبر همان سال، نهمین کمیسیون عالی مشترک ایران – ونزوئلا در تهران برگزار شد. پس از آن، در نوامبر ۲۰۲۴، دهمین کمیسیون عالی مشترک در کاراکاس برگزار گردید که در نتیجه آن، مجموعاً 299 توافقنامه در حوزههای گوناگون میان دو کشور به امضا رسید.
با توجه به تهديدات نظامى آمريكا عليه ايران و ونزوئلا، و سابقه شما به عنوان فرمانده پيشين هوانوردى نظامى ونزوئلا، دو كشور تا چه اندازه مى توانند در حوزه پدافند هوايى و فناوری ساخت پهباد همكارى كنند؟
زمانی که فرمانده بزرگ و جاودان ما، هوگو چاوز، ریاستجمهوری ونزوئلا را بر عهده گرفت، ایالات متحده از سال ۲۰۰۶ حمایت نظامی خود از کشور ما را متوقف کرد و همه توافقات میان دو دولت پایان یافت. به همین دلیل، فرمانده چاوز با نگاهی راهبردی و گسترده، ائتلافهای خود را با کشورهای مختلف جهان از جمله با ایران، چین، روسیه و بلاروس گسترش داد.
بعدها این روابط توسط رئیسجمهور نیکولاس مادورو تقویت و تداوم یافت. در واقع اگر بپرسیم چند کشور در جهان توانایی ساخت پهپاد دارند، پاسخ این است: تنها یازده کشور، و ایران یکی از آنهاست و این برای حوزه نظامی اهمیت فراوانی دارد.
ما در رزمایشها و برنامههایی که از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران، وزارت دفاع و سپاه پاسداران برگزار شده است، شاهد ظرفیت و توان چشمگیر این کشور بودهایم؛ ظرفیتی که در عملیاتهای «وعده صادق ۱، ۲ و ۳» در دفاع از تمامیت ارضی ایران آشکارا نمود یافت.
ما در ونزوئلا از ایران آموختهایم و در زمینه پهبادها با ایران و دیگر کشورهای دوست که خود تولیدکننده و سازنده پهباد هستند، تبادل دانش داشته ایم.
با تکیه بر همکاری ها، تبادل دانش و بهره گیری از تجربه های به دست آمده از سوی متحدانمان، اکنون در حال ساخت پهبادهای بومی خود هستیم.
ونزوئلا براى تقويت توان دفاعى و امنیتی خود و مقابله با تهديدات احتمالى ايالات متحده، چه اقداماتى انجام داده است؟ آيا اين اقدامات صرفاً نظامى هستند، يا ابعاد ديپلماتيك و حقوقى نيز دارند؟
این اقدامات از زمانی آغاز شد که فرمانده چاوز در سال ۱۹۹۹ ریاست جمهوری و فرماندهی کل نیروهای مسلح را بر عهده گرفت و سیاست تنوع بخشی به سامانههای تسلیحاتی ونزوئلا را اجرا کرد. شایان ذکر است که پیش از سال ۱۹۹۹، کتابهای آموزشی نظامی در نیروهای مسلح ونزوئلا همگی آمریکایی و مطابق با منافع آن کشور تنظیم شده بودند. این وضعیت با تدوین دکترین جدید نظامی بولیواری، به دست خود فرمانده چاوز، دگرگون شد و نگاه کشور را به افقهای تازهای گشود.
بهعنوان نمونه، در سال ۱۹۸۳ ایالات متحده ۲۴ فروند هواپیمای F-16 به ونزوئلا فروخت، اما از تحویل کامل تسلیحات آن خودداری کرد تا برد عملیاتی این هواپیماها محدود بماند.
امروزه، تسلیحات خریداریشده از کشورهای متحد دیگر به صورت کامل و بدون محدودیت وارد ونزوئلا میشود.
از آغاز نخستین دوره ریاست جمهوری، فرمانده چاوز به خوبی میدانست که با دشمنی قدرتمند روبهرو است؛ همانگونه که آزادی خواه بزرگ، سیمون بولیوار، در سال ۱۸۲۸ گفته بود: “ایالات متحده آمریکا گویی به دست تقدیر مأمور شده است تا به نام آزادی، قاره آمریکا را از رنج و بدبختی سرشار کند.”
امروز میتوان گفت آن پیشبینی بولیوار از مرزهای قاره فراتر رفته و به سراسر جهان گسترش یافته است. بر همین اساس، چاوز روابط دیپلماتیک، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ونزوئلا را با کشورهای جنوب جهانی گسترش داد و رئیسجمهور نیکولاس مادورو نیز ادامهدهنده همان سیاستها بوده است.
در عرصه دیپلماتیک نیز به تازگی در شهر سانتا مارتا در کلمبیا، نشست مشترک جامعه کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب (CELAC) با اتحادیه اروپا (EU) برگزار شد و در بیانیه نهایی، تهدیدها علیه ونزوئلا و کل منطقه آمریکای لاتین و کارائیب به صراحت محکوم شد. ملتها این تهدیدها را رد کرده و با ونزوئلا ابراز همبستگی کردند. حتی مردم خود ایالات متحده نیز در میان آنان بودند.
با توجه به استقرار گسترده ناوگان جنگی آمريكا در درياى كارائيب از اوايل سپتامبر ٢٠٢٥، دیدگاه دولت ونزوئلا درباره اهداف واقعى اين تحركات نظامى چیست؟ آيا اين اقدامات را بخشى از راهبرد تغيير رژیم ونزوئلا مى دانيد؟
ایالات متحده اهداف خود را از پیش تعیین کرده و در حال اجرای کارزار تبلیغاتی و بدنامسازی علیه کشورها و دولتهایی مانند ونزوئلا است که همسو با آن نیستند.
اولین روایت دروغین، ماجرای موسوم به «قطار آراگوآ» بود گروهی تبهکار که توسط نیروهای امنیتی ونزوئلا کاملاً از بین رفت. اما برخی از اعضای آن از کشور گریختند و از سوی دولتهای مخالف ونزوئلا به آنها پناه داده شد.
پس از آن، دروغ دیگری با عنوان «کارتل خورشیدها» مطرح شد. در آغاز، آن را مبارزه با قاچاق مواد مخدر معرفی کردند، اما از سپتامبر با استقرار نیروهای نظامی و دریایی گسترش یافت. در این عملیات، حداقل ۸ ناو جنگی، یک زیردریایی هستهای (در نقض معاهدهی تلاتلولکو مصوب ۱۹۶۷)، جنگندههای F-35، بمبافکنهای راهبردی B2، هواپیماهای شناسایی الکترونیکی و بیش از ۱۲۰۰ موشک به کار گرفته شدهاند، و شمار نیروهای مستقر تا این زمان از ۱۰ هزار نفر گذشته است. افزون بر این، ناو هواپیمابر «جرالد آر. فورد» به همراه کشتیهای جنگی همراهش نیز وارد آبهای کارائیب شدهاند، بیآنکه به تصمیم سال ۲۰۱۴ سازمان CELAC مبنی بر اعلام آمریکای لاتین و کارائیب بهعنوان منطقهای صلح آمیز، احترام بگذارند.
تمام این تحرکات به بهانه مقابله با قایقهای «قاچاقچی مواد مخدر» انجام میشود، بیآنکه مدرکی وجود داشته باشد یا وضعیت افرادی که در این حملات توسط دولت آمریکا کشته شدهاند، مشخص باشد. رهبران ایالات متحده آشکارا از «تغییر رژیم» سخن میگویند و هدفشان روشن است: ایجاد دولتی دستنشانده که منابع عظیم ونزوئلا — نفت، گاز، طلا و مواد معدنی کمیاب — را در اختیارشان قرار دهد. این تهدیدها از روز ۲ فوریه ۱۹۹۹، یعنی آغاز ریاستجمهوری فرمانده چاوز، همواره وجود داشتهاند؛ چنانکه در سال ۲۰۰۲ نیز کودتایی صورت گرفت و او را برای ۴۷ ساعت از قدرت برکنار کردند، اما مردم او را به کاخ میرافلورس بازگرداندند.
در ماه سپتامبر ٢٠٢٥، آمريكا حملات هوايى به چندین كشتى در آب هاى بين المللى نزديك سواحل ونزوئلا انجام داد و ادعا كرد كه اين كشتى ها متعلق به گروه هاى ناركو تروريست مانند Tren de Aragua هستند. دولت ونزوئلا چگونه به اين ادعاها پاسخ داده است؟
ایالات متحده، مانند همیشه، هر گروهی را که بخواهد «تروریستی» مینامد. برای چه؟ برای آنکه بتواند اقدامات نظامی خود را در کشورهای دیگر توجیه کند؛ همانگونه که در عراق، سوریه و افغانستان دیدیم برچسب «تروریستی» ابزاری بود برای اشغال و بهرهبرداری از منابع آن کشورها. اما ونزوئلا چگونه پاسخ داده است؟ جمهوری بولیواری ونزوئلا در چارچوب قانون و دیپلماسی واکنش نشان داده است. ما وارد دام تحریکات آمریکا نشدهایم و نخواهیم شد، زیرا ونزوئلا، همانند آمریکای لاتین و کارائیب، منطقهای صلحآمیز است. رئیسجمهور نیکولاس مادورو بارها و بارها خواستار صلح شده است، زیرا صلح، تضمینکننده استقلال و حاکمیت میهن ما است.
دونالد ترامب در ۱۵ اكتبر ٢٠٢٥، مجوز عمليات مخفى CIA در خاک ونزوئلا را صادر كرد. اين اقدام را چگونه تهديدى براى حاكميت ملى ونزوئلا ارزيابى مى كنيد و دولت مادورو چه گام هايى براى مقابله با آن برداشته است؟
سازمان سیا از دهه ۱۹۶۰ در ونزوئلا فعال بوده و همواره در تلاش برای بیثبات کردن دولتهایی بوده که با منافع آن همسو نیستند. سیا پشت کودتای سال ۲۰۰۲ علیه رئیسجمهور هوگو چاوز نیز قرار داشت، با این تفاوت که امروز دیگر حتی تلاشی برای پنهانکاری نمیکند.
بهنظر میرسد اکنون دوران انتشار سریعتر «اسناد محرمانه» فرارسیده و آمریکا پیش از آنکه زمان زیادی بگذرد، خود این اقدامات را علناً افشا میکند.
این تهدیدها از طریق «اتحاد مردمی ـ نظامی ـ پلیسی» خنثی شده است؛ اخیراً مزدورانی در شرق کشور دستگیر شدند که با اسناد وابسته به سیا قصد داشتند عملیات «پرچم دروغین» طراحی کنند تا زمینه حمله نظامی به ونزوئلا را فراهم سازند.
چهار هفته پیش، دولت ونزوئلا از طریق دکتر خورخه رودریگز — سخنگو و رابط رسمی با دولت ایالات متحده — سندی به آن کشور ارائه کرد که در آن از برنامه گروههایی برای بمب گذاری در محلی که سفارت آمریکا در کاراکاس فعالیت داشت، اطلاع داده شده بود؛ اما ایالات متحده آن هشدار را نادیده گرفت.
پس از آن نیز، هنگامی که یکی از ناوهای جنگی آمریکا در آبهای ترینیداد و توباگو مستقر بود، دولت بولیواری اطلاعاتی در اختیار نخستوزیر آن کشور، خانم کاملا پرساد-بیسسار، قرار داد مبنی بر اینکه گروهی از مزدوران قصد دارند عملیاتی مشابه حادثه انفجار ناو ماین در سال ۱۸۹۸ در کوبا و ماجرای خلیج تونکین در سال ۱۹۶۴ را تکرار کنند؛ رویدادهایی که آمریکا از آنها بهعنوان بهانهای برای آغاز جنگ استفاده کرد.
دولت ونزوئلا در سپتامبر ٢٠٢٥ حالت آماده باش نظامى اعلام كرد و شبه نظاميان بوليوارى را بسيج نمود. اين بسيج چقدر مؤثر بوده و آيا برنامه اى براى آموزش بيشتر در برابر تهديدات احتمالى وجود دارد؟
بله، رئیسجمهور نیکولاس مادورو، بهعنوان فرمانده کل نیروهای مسلح ملی بولیواری، این اختیار را دارد که در صورت احساس تهدید علیه امنیت کشور، دستور بسیج صادر کند.
همانگونه که همه میدانند، «میلیشیای ملی بولیواری» پنجمین بخش از ساختار نیروهای مسلح است و از جایگاهی ویژه برخوردار است. در پی فراخوان رئیسجمهور، نه تنها نیروهای میلیشیا بلکه مردم نیز پاسخ مثبت دادند. در میدانهای بولیوار سراسر کشور، مردم برای دفاع از میهن خود ثبت نام کردند و سپس به پادگانها رفتند تا آموزشهای مقدماتی نظامی ببینند.
در هفته بعد، نیروهای مسلح به شهرها و روستاها اعزام شدند تا به مردمی که تازه آموزش دیده بودند، تمرینهای تکمیلی ارائه دهند. این بسیج فراتر از انتظار بود و شمار ثبتنامکنندگان به ۸ میلیون نفر رسید.
شایان ذکر است که در ونزوئلا، این اقدام بهمنزله دفاع از منافع شخصی، سیاسی یا مذهبی نیست، بلکه دفاع از میهن است.
در همین راستا، رزمایشهای نظامی تحت عنوان «استقلال ۲۰۰» در مناطق مختلف کشور برگزار شد. آخرین مانور بین ۱۱ و ۱۲ نوامبر ۲۰۲۵ انجام شد و بیش از ۲۰۰ هزار نیروی نظامی در سراسر کشور در آن شرکت داشتند.
این رزمایشها برای مقابله با تهدیدهای امپریالیستی تحت پوشش «مبارزه با قاچاق مواد مخدر» برگزار میشوند و در آنها نیروهای مسلح ملی بولیواری، نیروهای پلیس و مردم در قالب یک اتحاد کامل مردمی ـ نظامی ـ پلیسی برای حفظ صلح، استقلال، حاکمیت و کرامت ملت ونزوئلا همکاری میکنند.
رئيس جمهور مادورو در ١٥ سپتامبر ٢٠٢٥ اعلام كرد كه روابط دیپلماتیک با آمريكا “ويران شده” است. آيا كانال هاى غير رسمى ارتباطى همچنان باز است و احتمال ازسرگیری مذاكرات وجود دارد؟
بله، رئیسجمهور نیکولاس مادورو این جمله را گفت، چون او همیشه مانند فرمانده چاوز، طرفدار گفتوگو و مذاکره بوده است.
اول باید گفتوگو کرد؛ به چه منظور؟ به منظور حل اختلافاتی که گاهی در هر نوع رابطهای پیش میآید. هیچگاه تلاش برای گفتوگو متوقف نشده است. چرا؟ چون رئیسجمهور مادورو خواهان صلح است؛ او زیر بار تهدید، باجگیری، دمدمیمزاجی یا تحریکات دولت ایالات متحده یا هیچ کشور دیگری نخواهد رفت.
لازم به یادآوری است که رئیسجمهور مادورو بارها به طور علنی گفته است ما به دنبال مذاکره هستیم، و معمولاً این مذاکرات از طریق دکتر خورخه رودریگز، نماینده ویژه ونزوئلا برای گفتوگو با دولت ایالات متحده، انجام شده است.
این گفتوگوها در نقاط مختلف جهان برگزار شدهاند، حتی در کاراکاس، در کاخ میرافلورس. برای مثال، در ۳۱ ژانویه همین سال، ریچارد گرنل، فرستاده ویژه رئیسجمهور دونالد ترامپ، در آنجا حضور داشت.
تحريم هاى جديد آمريكا در سپتامبر ٢٠٢٥ عليه PDVSA (شركت نفت ونزوئلا) چگونه بر اقتصاد كشور تأثير گذاشته و آيا پیشنهادهایی مانند واگذاری سهام نفتى به شركتهاى آمريكايى مانند Chevron براى كاهش تنش مطرح شده است؟
تحریمها از سپتامبر ۲۰۲۵ شروع نشده، بلکه فشارها، تحریمها، اقدامات قهری یکجانبه و تهدیدها برای تغییر حکومت از زمانی آغاز شد که رئیسجمهور باراک اوباما در سال ۲۰۱۴، ونزوئلا را «تهدیدی غیرعادی و فوقالعاده برای امنیت ملی ایالات متحده» اعلام کرد.
اگر ایالات متحده نفت میخواهد، باید پولش را بپردازد. شرکت شورون همچنان در ونزوئلا فعالیت دارد، اما شرکتهایی مانند اکسون موبیل تلاش کردهاند روابط بین شورون و PDVSA را قطع یا مختل کنند.
جمهوری بولیواری ونزوئلا تا امروز با ۱۰۴۲ تحریم از سوی ایالات متحده و اتحادیه اروپا روبهروست. با وجود این، ما توانستهایم سطح بهبودی اقتصادی خود را افزایش دهیم و اکنون ۱۸ فصل پیاپی رشد مثبت اقتصادی داریم.
این تحریمهای جدید فقط باعث تقویت ما شدهاند، زیرا اکنون تجربه داریم. جمهوری بولیواری ونزوئلا به مسیر خود برای تقویت اقتصاد، توسعه امنیت و ثبات مردمش ادامه خواهد داد.
در اكتبر ٢٠٢٥، يك دادگاه آمريكا مجوز لغو “وضعيت حفاظت موقت” براى ٣٠٠ هزار مهاجر ونزوئلايى را صادر كرد. اين تصميم را تا چه اندازه تلاشى براى اعمال فشار بيشتر بر دولت كاراكاس مى دانيد؟
این تصمیم نوعی بیگانهستیزی است. بله، اخیراً ونزوئلاییها تحت پیگرد قرار گرفتهاند. آنها در ایالات متحده بازداشت میشوند، در بازداشتگاههای سازمان مهاجرت و گمرک (ICE) نگهداری میشوند. گروهی که مانند مزدوران، شهروندان سراسر جهان را تحت نظر دارند، اما تمرکزشان به ویژه روی ونزوئلاییهاست تا آنان را بازداشت و سپس اخراج کنند، حتی با جدا کردن خانوادهها.
باید تأکید کنم که تمام این موج مهاجرت نتیجه اقدامات قهری یک جانبهای است که از سال ۲۰۱۴ علیه ونزوئلا اعمال شد. بسیاری از هم میهنان ما با باور به “رویای آمریکایی” که من آن را “کابوس آمریکایی” مینامم از کشور خارج شدند. برخی ابتدا به آمریکای جنوبی، بعد به اروپا و سپس به ایالات متحده مهاجرت کردند.
در این میان، گروهی از سیاستمداران راست افراطی ونزوئلا، معروف به «کایوتها» — به رهبری خولیو بورخس، لئوپولدو لوپز، کارلوس وچیو و دیگران — از این وضعیت برای منافع شخصی سوء استفاده کردند. وقتی رئیسجمهور ترامپ اعلام کرد که آنها را اخراج خواهد کرد، هیچیک از این رهبران صدای اعتراض بلند نکردند، چون از این تجارت سود کلانی بردند.
در حال حاضر، وضعیت حمایت موقت (TPS) لغو شده است، اما این اقدامی برای فشار بر ونزوئلا نیست. ما تسلیم هیچ فشاری نمیشویم.
بر اساس دستور رئیسجمهور مادورو، از سال ۲۰۱۸ تاکنون، از طریق طرح «بازگشت به میهن»، بیش از ۱۵ هزار هموطن فقط در سال ۲۰۲۵ با پروازهای شرکت هواپیمایی ملی کونویاسا به کشور بازگشتهاند. پس از ورود، خدمات پزشکی اولیه و حمایت اجتماعی برای پیوستن مجدد آنان به خانوادههایشان فراهم میشود.
آنها از ایالات متحده، مکزیک و السالوادور بازگردانده شدهاند؛ در السالوادور ۲۵۲ نفر از هم میهنان ما در اردوگاه بازداشت موسوم به مرکز ضد تروریسم (CECOT) در واقع در بازداشتگاههای غیرانسانی نگهداری می شدند. بازگشت این افراد برای ما مایه خرسندی است؛ آنها فریب خورده بودند و حالا قربانی راستگرایان افراطی و بیوطن ونزوئلایی شدهاند که در آمریکا و اروپا زندگی میکنند.
سازمان ملل در ١٠ اكتبر ٢٠٢٥ خواستار كاهش تنش شد و تأكيد كرد که ونزوئلا كانون قاچاق كوكائين نيست. آيا اين موضع بين المللى مى تواند سناريوى حمله به ونزوئلا را خنثى كند؟
پیش از هر چیز باید بگویم که هیچ «تنشی» وجود ندارد، بلکه این تهدید و تجاوز ایالات متحده است که متوجه ونزوئلا است. سازمان ملل دیر اقدام کرد و دیر صدایش را در برابر این نقض آشکار حقوق بینالملل و حقوق بشر، توسط نیروهای نظامی آمریکا در دریای کارائیب و اقیانوس آرام، بلند کرد.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد بهطور صریح اعلام کرده که ونزوئلا نه تولیدکننده، نه فرآوری کننده و نه مسیر ترانزیت مواد مخدر است. این گزارش رسمی خودِ سازمان ملل است.
همچنین آقای فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، نسبت به این قتلها در آبهای بینالمللی اعتراض کرده است؛ تا امروز بیش از ۷۰ نفر توسط نیروهای آمریکایی بدون محاکمه و بدون اثبات جرم، کشته شدهاند.
وزير امور خارجه ونزوئلا اعلام كرد كه سيا در حال آماده سازى یک عمليات (پرچم دروغين) است تا از طريق يك حمله ساختگی به يك كشتى نظامى آمريكا زمينه توجيه تجاوز عليه ونزوئلا را فراهم كند. ونزوئلا براى خنثى سازى اين تهديد چه تدابيرى انديشيده است؟
همانطور که قبلاً هم اشاره کردم، دو عملیات پرچم دروغین شناسایی و خنثی شده است. یکی مربوط به یک ناو نظامی در ترینداد و توباگو بود، و دیگری حدود چهار هفته پیش از آن در کاراکاس، که قصد داشتند در ساختمان سابق سفارت آمریکا در ونزوئلا بمبگذاری کنند.
این توطئهها با دستگیری گروهی از مزدوران که با اطلاعات سیا فعالیت میکردند، کشف شد. هدف آنها ایجاد انفجار، متهم کردن ونزوئلا و سپس توجیه حمله نظامی بود. دقیقاً همانطور که در پاناما رخ داد؛ آنجا هم خودِ آمریکاییها سربازان خود را کشتند و بعد نیروهای دفاعی پاناما را مقصر دانستند تا به آن کشور حمله و رئیسجمهور نوریهگا را دستگیر کنند. اما این نقشهها با هوشیاری نهادهای اطلاعاتی و ضدجاسوسی ما و همکاری مردم سازمانیافته که اطلاعات را منتقل کردند، خنثی شد. مزدوران و تروریستهایی که از خارج از کشور و از سوی راستگرایان افراطی ونزوئلایی مأمور شده بودند، دستگیر شدند. آنها قصد داشتند آرامش جمهوری را بر هم زنند، اما موفق نخواهند شد.
