به گزارش آوا دیپلماتیک، «الکسی ددوف»، سفیر روسیه، در گفتگو با RTVI به تشریح وضعیت اتباع روسیه در ایران، نقش میانجی گرانه کشورش در جنگِ جاری و خطرات احتمالیِ تهدیدکننده نیروگاه اتمی بوشهر پرداخت. مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید.
اوضاع کنونی تهران چگونه است؟ سفارت با چه رویه ای فعالیت می کند؟
اوضاع در پایتخت ایران و همچنین در سراسر کشور با واقعیت های زمان جنگ همخوانی دارد. ائتلاف آمریکا و اسرائیل به حملات خود علیه اهدافی در تهران ادامه می دهد که این حملات تاکنون به زیرساخت های غیرنظامی نیز خساراتی وارد کرده است.
سفارت به طور عادی (روتین) به فعالیت خود ادامه می دهد. در همان ابتدای درگیری نظامی، عملیات تخلیه زنان و کودکان را سازماندهی کردیم. در این مدت، هیچ آسیبی به مأموریت دیپلماتیک ما وارد نشده است؛ با این حال، سرکنسولگری ما در اصفهان آسیب دیده است. در تاریخ ۸ مارس، بر اثر حمله به ساختمان استانداری که در همسایگی ما قرار دارد، شیشه های ساختمان اداری و آپارتمانهای مسکونی کنسولگری شکسته شد.
چه تعداد از اتباع روسیه در ایران باقی مانده اند و به چه فعالیتی مشغول هستند؟ آنها از چه مسیرهایی می توانند کشور را ترک کنند؟
در حال حاضر، بیشتر افرادی که در ایران مانده اند، کارکنان نهادهای روسی مستقر در خارج از کشور (RZU)، کارکنان نیروگاه هسته ای بوشهر، و نیز اعضای خانواده های ایرانی–روسی هستند. بر اساس اطلاعات ما، گردشگری از روسیه در ایران نداریم. البته حضور مسافرانی را که خارج از چارچوب گروه های سازمان یافته وارد ایران شده اند، کاملاً منتفی نمی دانم، اما آنان نیز با سفارت تماسی نگرفته اند.
در حال حاضر، مسیرهای مناسب برای خروج از ایران ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: آستارا (به سمت جمهوری آذربایجان)، گذرگاه مرزی نوردوز/آگاراک (به سمت ارمنستان)، و گذرگاه مرزی سرخس (به سمت ترکمنستان).
طبق آخرین آمار، چه تعداد از شهروندان روسیه از طریق کشور آذربایجان، موفق به خروج از ایران شده اند؟ برای دریافت مجوز خروج، چه اقدامی لازم است؟
تمام کسانی که قصد خروج داشتند، ایران را ترک کرده اند. اتباع خارجی برای عبور از مرز آذربایجان باید «کد ویژه» داشته باشند که توسط مقامات آذربایجان صادر می شود. برای دریافت آن، لازم است از قبل با ارسال درخواست مربوطه و ارائه مشخصات گذرنامه خارجی خود به سفارت مراجعه کنند. معمولاً این کد پس از دو روز صادر می شود. در اینجا نیز از مقامات جمهوری آذربایجان و سفارت کشورمان در باکو بابت همکاری مستمر در این زمینه، صمیمانه سپاسگزاری می کنم.
آیا مسکو به ایران پیشنهاد کمکهای بشردوستانه داده است؟ در شرایط کنونی، این کمکها چگونه قابل تحویل است؟
به دستور ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور فدراسیون روسیه، تاکنون دو عملیات بشردوستانه انجام شده است. در تاریخ ۱۲ مارس، هواپیمای ویژه وزارت شرایط اضطراری روسیه، بیش از ۱۳ تن دارو را به آذربایجان منتقل کرد و محموله در آنجا به نمایندگان دولت ایران تحویل داده شد.
در ۲۷ مارس نیز محموله ای دیگر از سوی همین وزارتخانه به وزن ۳۱۳ تن دارو، از طریق حمل و نقل ریلی به آستارا در ایران ارسال و به جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران تحویل داده شد. در همان روز، هموطنان ما در داغستان با استفاده از کامیون، ۱۵۰ تن مواد غذایی به ایران آوردند. این عملیات تحت نظارت مستقیم سرگئی ملیکوف، رئیس جمهور داغستان، انجام شد.
ما بازخوردهای مثبت و پیام های تشکر فراوانی از ساکنان محلی دریافت کردیم. ایرانیان کمک های روسیه را در این روزهای دشوار برای کشورشان بسیار ارزشمند دانسته اند.
آیا تاکنون با رهبر معظم جدید ایران، تماسی داشته اید؟ طبق اطلاعات شما، آیا ایشان در ایران حضور دارند؟
هنوز تماسی با رهبر معظم جمهوری اسلامی برقرار نشده است. در عین حال باید خاطرنشان کرد که ولادیمیر پوتین از نخستین کسانی بود که با ارسال پیامی تبریک آمیز، بر حمایت مستمر از تهران و همبستگی با دوستان ایرانی تأکید کرد. همان گونه که مقامات ایرانی بارها اعلام کرده اند، رهبر جدید در ایران حضور دارد، اما به دلایل قابل درکی از حضور در انظار عمومی خودداری می کنند.
با توجه به پیوندهای نزدیک روسیه با ایران از یک سو، و روابط عملگرایانه با کشورهای حوزه خلیج فارس و اسرائیل از سوی دیگر، آیا روسیه می تواند در روند کاهش تنش میان این کشورها نقش آفرینی کند؟
روسیه خواهان توقف فوری درگیری های نظامی از سوی تمامی طرف ها و اتخاذ تدابیر جامع برای تضمین امنیت غیر نظامیان و زیرساخت های حیاتی در سراسر خاورمیانه است. هرگونه حمله به اهداف غیرنظامی، در هر نقطه و جایگاهی، باید به طور کامل متوقف شود. تداوم گلوله باران مراکز آموزشی، به ویژه پس از حمله هولناک به مدرسه دخترانه در «میناب»، در وقاحت و بیشرمی تکان دهنده است.
ما آمادگی داریم تا با در نظر گرفتن منافع مشروع ایران، به حل و فصل اختلافات و یافتن راهکارهایی برای بن بست های موجود از طریق ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک کمک کنیم. در همین راستا، رئیس جمهور و وزیر امور خارجه ما به طور منظم وضعیت جاری را در گفتگوهای تلفنی با همتایان ایرانی و سایر شرکای منطقه ای و بین المللی رصد می کنند. چنان که ولادیمیر پوتین دو بار با مسعود پزشکیان (۶ و ۱۰ مارس) و سرگئی لاوروف پنج بار با عباس عراقچی (۲۸ فوریه، ۳، ۱۰، ۲۳ و ۲۷ مارس) گفتگو کرده اند.
جنگ کنونی پیامد مستقیم تجاوزهای بی دلیل ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران است؛ لذا نخستین گام برای عادی سازی شرایط، توقف فوری ماجراجویی های نظامی ائتلاف آمریکایی-اسرائیلی خواهد بود.
روسیه تا چه حد از جزئیات مذاکرات میان ایران و ایالات متحده آگاه است؟ آیا این رایزنی ها در بحبوحه جنگ ادامه دارد؟ نقش روسیه در این میان چیست؛ آیا نقشی فعال ایفا می کند یا صرفاً ناظری جانبی است؟
روسیه از تلاش های کشورهای ثالث که با هدف توقف درگیری های مخرب صورت می گیرد، استقبال می کند. در حال حاضر، کشورهای پاکستان، ترکیه، عربستان سعودی و مصر در این مسیر بسیار فعال هستند. همان طور که پیش تر نیز اشاره شد، از زمان آغاز درگیریها، مسکو و تهران در تماس مداوم هستند. علاوه بر این، در تاریخ ۹ مارس گفتگوی تلفنی میان رؤسای جمهور روسیه و ایالات متحده انجام شد که تمرکز اصلی آن بر وضعیت پیرامون ایران بود.
مقامات اسرائیل تأکید می کنند که نیروگاه هسته ای بوشهر هدف حملات آنها نیست؛ با این حال، تاکنون گزارش های متعددی مبنی بر اصابت پرتابه ها به محوطه های مجاور رآکتور منتشر شده است. آیا مشخص شده که چه چیزی به آن منطقه اصابت کرده و این حملات از سوی چه طرفی انجام شده است؟ همچنین، چه تدابیر عملی برای تضمین امنیت فیزیکی نیروگاه وجود دارد؟
تاکنون سه مورد از این حوادث رخ داده است. متأسفانه به رغم تمام اطمینان خاطرهایی که مقامات اسرائیلی و رئیس جمهور آمریکا داده اند، حملات به نزدیکی «واحد نیروگاهی شماره ۱» که در حال فعالیت است، ادامه دارد. موشک ها در محوطه داخلی نیروگاه و در فواصل ۲۰۰، ۲۵۰ و ۴۵۰ متری از رآکتور سقوط کرده اند. باید این نکته را درک کرد که اصابت به نیروگاه هسته ای بوشهر به فجایع انسانی و زیست محیطی جبران ناپذیری منجر خواهد شد. این اقدام، به واقع «بازی با آتش» است.
مقامات ایرانی اعلام کرده اند که به نفتکش های پنج کشور دوست، از جمله روسیه، اجازه عبور از تنگه هرمز را داده اند؛ اما پرسش اینجاست که کشتی های روسیه در این منطقه تا چه حد فعال هستند؟
ما برای اطمینان از عبور ایمنِ کشتی ها از تنگه هرمز، در تماس مستمر با مقامات ایرانی هستیم. شرکای ما اطمینان داده اند که مشکلی برای تردد کشتی های روسی وجود ندارد و این شناورها میتوانند پس از هماهنگیهای امنیتی با طرف ایرانی، به راحتی از این مسیر عبور کنند.
