سازمان ملل متحد در ایران به مناسبت روز جهانی چندجانبهگرایی و دیپلماسی برای صلح، میزگردی را با عنوان «چندجانبهگرایی در جهانی نامتحد» برگزار کرد.
به گزارش آوا دیپلماتیک، در این رویداد، شرکت کنندگانی از هیئتهای دیپلماتیک مقیم، دولت جمهوری اسلامی ایران، دانشگاهیان، کارشناسان سازمان ملل متحد و رسانهها را گرد هم آورد تا وضعیت دیپلماسی چندجانبه در سراسر جهان، نقش سازمان ملل متحد و تلاشهای جمعی برای غلبه بر مخاطرات و چالشهای مشترک جهانی را موردبحث و بررسی قرار دهند.
استفان پریزنر، هماهنگکننده مقیم سازمان ملل متحد در جمهوری اسلامی ایران، دکتر نسرین مصفا، رئیس انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد، ویکا مازوی خمالو، سفیر آفریقای جنوبی و احمدرضا توحیدی، مدیر علمی و پژوهشی مرکز امور حقوقی بینالمللی ریاستجمهوری، سخنرانان این میزگرد بودند.
گرداننده این میزگرد را راجا گوندو، رئیس مرکز اطلاعرسانی سازمان ملل متحد در تهران بر عهده داشت.
استفان پریزنر هماهنگکننده مقیم سازمان ملل متحد در ایران گفت: ما امروز شاهد چالشهای متعدد فرامرزی هستیم، مانند تغییرات اقلیمی و تهدیدات زیستمحیطی و مسائل مربوط به فقر که منجر به جریان مهاجرت فرامرزی می شوند و خطرات بهداشتی، مانند همهگیری اخیر کووید – ۱۹ را به همراه دارند. چندجانبهگرایی برای یافتن راهحلهایی برای چالشهای پیچیده و جدی پیش روی جهان ما ضروری است. نشست توسعه پایدار ۲۰۲۳ و نشستی برای آینده در سال ۲۰۲۴ نقاط عطف مهمی در این زمینه هستند.
وی همچنین بر برخی از دستاوردهای کلیدی توسعه محور که از زمان تأسیس سازمان ملل متحد از طریق همکاریهای چندجانبه بهدستآمده است تأکید کرد. دستاوردهایی نظیر ریشهکنی آبله، تلاش برای ترمیم لایه اوزون، و موفقیت چشمگیر کاهش فقر بین سالهای ۱۹۹۰- ۲۰۲۰، دورهای که روزانه ۱۰۰ هزار نفر از فقر درمیآیند.
نسرین مصفا در این مراسم با تأکید بر اهمیت همکاری چندجانبه، تأکید کرد که جهان باید مجموعهای از سازوکارها و ابزارها را برای غلبه بر چالشهای مشترک، با محوریت چندجانبهگرایی، در نظر بگیرد.
مصفا افزود: از منظر دانشگاهیان، ما باید در عین منتقد بودن، ویژگیهای مثبت چندجانبهگرایی را در نظر بگیریم. من باید بر اهمیت قطعنامه اخیر سازمان ملل متحد در مورد زنان و دیپلماسی تأکید کنم که به اعتقاد من منجر به افزایش حضور زنان در دیپلماسی و تقویت چندجانبهگرایی در سراسر جهان خواهد شد.
سفیر افریقای جنوبی، ویکا مازوی خومالو، با اشاره به ارزش سایر سازمانهای چندجانبه علاوه بر سازمان ملل متحد، بیان کرد که حل چالشهای بشریت، نیازمند همکاری بیشتر در همه جبههها است.
وی افزود: از دید ما، برای حل برخی از این مسائل، باید به چندین نهاد چندجانبه، و نه فقط سازمان ملل متحد که از بنیانگذاران آن هستیم، بپیوندیم. این برای ما امری ضروری در راستای مقابله با چالشهایی مانند نژادپرستی، فقر و تغییرات اقلیمی است. این اقدامات هنگامی مؤثرتراند که ما جمعا به عنوان اعضای بریکس (BRICS)، یا سازمانهای منطقهای همچون جامعه توسعه جنوب افریقا یا جنبش عدم تعهد با هم شروع به همکاری کنیم.
احمدرضا توحیدی مدیر مرکز امور حقوقی و بین المللی ریاست جمهوری در این میزگرد گفت: با اشاره به بحران های مختلف اقلیمی، مهاجرت، زیست محیطی و … اظهار کرد: حل این بحران ها نیازمند تعامل است. توان یک کشور برای مدیریت این مسائل کافی نیست. این یک موضوعی است که به فهم مشترک نیاز دارد که چند جانبه گرایی یک ضرورت در جامعه بین الملل است. کشورهای در حاشیه یا در حال توسعه اگر ببینند در مقابل چند جانبه گرایی، کشورهای قدرتمند حاضر به موازنه قوا نیستند ممکن است دست به واکنش های تند و یا نظامی بزنند. از این رو نیاز است که همه کشورها به این امر اهمیت بدهند و منافع خود را در این چهارچوب ببینند.
وی افزود: نشستن در میز چند جانبه گرایی یک بازی برد برد باید تعریف شود و این یکی از مهمترین اقدامات است.
توحیدی ادامه داد: در مواجهه با کووید 19 و تهیه واکسن شاهد بودیم که دچار چه چالش هایی در دنیا شدیم. اینکه چه کشوری اول واکسن را به دست آورد موضوع رقابت بینالمللی شد و این یک آزمایش بود تا به این نتیجه برسیم که برای جهان آینده نیاز به تحول در نگرشها داریم.
توحیدی با بیان اینکه چندجانبه گرایی اگر به خوبی اجرا شود به تولید قدرت می انجامد و توسعه و صلح را به همراه خواهد داشت، افزود: برخی کشورهای قدرتمند در مقابل کشورهای در حال توسعه که برای چند جانبه گرایی تلاش می کنند متوصل به ائتلاف می شوند و دنبال آن هستند که از این ائتلاف منافع ملل خودشان تامین شود اما به همان نسبت در خاورمیانه این ائتلاف سازی پذیرفته نمی شود. باید به قدرت های بزرگ گفت که در چهارچوب گفت وگو نیاز است به سمتی برویم که صلح به دست آوریم. در اینجا ایران نمونه خوبی است. چند جانبه گرایی می تواند در صورت اجرای درست تحریم ها علیه ایران را به ویژه در ابعاد بشردوستانه محدود کند اما شاهد هستیم که این امر اتفاق نمی افتد.
مدیر مرکز امور حقوقی بین المللی ریاست جمهوری تصریح کرد: ما در ایران مثل مالزی برنامه های توسعه ای داریم که هر پنج سال تصویب می شود و الان در برنامه هفتم هستیم اما چالش های سیاسی اقتصادی در داخل و تحریم های جهانی موجب شده که نتوانیم به اهداف مان در این برنامه ها در زمان خود دست پیدا کنیم اما در این شرایط آیا سازمان ملل و یا کشورهای دیگر باید ایران را تنها بگذارند. ما از هر گونه کمک فکری، علمی، مالی استقبال می کنیم و از سازمان ملل می خواهیم که ما را در مسیر توسعه پایدار همراهی کند، ایران آماده تعامل است. در مسیر چند جانبه گرایی باید برنامه هایی تعریف کنیم. اگر آگاهی ها را افزایش دهیم می توانیم به این سمت پیش رویم. ما در ایران در قالب های مختلف متخصصان ایرانی و دانشجویان را با مفاهیم توسعه پایدار و صلح و امنیت آشنا می کنیم.
وی تصریح کرد: معتقدم حقوق بین الملل با همه کاستی هایش می تواند کمک کننده باشد.
تعامل با مهمانان پس از اتمام میزگرد نیز دربرگیرنده موضوعات مرتبطی نظیر بحران سیارهای سهگانه (تغییرات اقلیمی، ازدستدادن تنوع زیستی و آلودگی) ظهور فناوری جدید و تأثیر آن بر صلح، اصلاح شورای امنیت و مؤسسات مالی بینالمللی، و تأثیر تعامل چندجانبه بر یافتن راهحلهای مشترک بود.
در ۲۱ آذر ۱۳۹۷، مجمععمومی قطعنامه “روز جهانی چندجانبهگرایی و دیپلماسی برای صلح” را تصویب کرد و از همه کشورهای عضو، ناظران و نهادهای سازمانهای ملل متحد دعوت کرد تا مزایای چندجانبهگرایی و دیپلماسی برای صلح را با روشهای مختلف، از جمله از طریق فعالیتهای آموزشی و افزایش آگاهی عمومی منتشر کنند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، امسال و به مناسبت این روز جهانی تأکید کرد که همکاری چندجانبه قلب تپنده سازمان ملل متحد، رسالت، و چشمانداز هدایتکننده آن است.






