روابط میان اسلواکی و ایران، با وجود چالشهای متعددی که در سالهای اخیر بهویژه به دلیل تحریمها علیه ایران و تأثیرات گسترده آن بر تعاملات دیپلماتیک پدید آمده است، انعطاف قابل توجهی نشان داده است. هر دو کشور تلاشهایی هماهنگ برای تقویت گفتگو و همکاری در زمینههای مختلف انجام دادهاند. این تلاشها شامل تبادلات فرهنگی و طرحهای مشترکی است که با هدف ارتقای ثبات منطقهای پیگیری میشوند. در واقع اسلواکی ضمن آگاهی از اهمیت استراتژیک ایران در منطقه خاورمیانه، بهطور فعال در جستجوی برقراری روابطی سازنده است که به نفع هر دو کشور باشد. به دنبال پایان مأموریت سفیر اسلواکی در ایران، فرصتی فراهم شد به منظور بررسی روابط دوجانبه تهران و براتیسلاوا، گفتگویی با آقای لادیسلاو بالک داشته باشیم که در ادامه خواهید خواند.
گفتگوی اختصاصی آوا دیپلماتیک با آقای لادیسلاو بالک، سفیر اسلواکی در ایران
وضعیت کنونی روابط سیاسی بین اسلواکی و ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
روابط سیاسی بین اسلواکی و ایران با وجود مواجهه با چالش های مختلفی که در سال های اخیر پدید آمده، انعطاف قابل توجهی از خود نشان داده است.
هر دو کشور تلاش های هماهنگی در راستای تقویت گفتگو و همکاری در بخش های مختلف انجام داده اند. این تلاش ها شامل تبادلات فرهنگی و ابتکارات مشترک با هدف ارتقای ثبات منطقه ای می باشد.
اسلواکی به اهمیت استراتژیک ایران در منطقه واقف است و فعالانه به دنبال ایجاد رابطه ای سازنده است که به نفع هر دو کشور باشد. گفتگوهای جاری بازتاب دهنده وجود تعهد متقابل برای یافتن زمینه های مشترک و پرداختن به چالش های مشترک است.
مهمترین چالشهایی که در تقویت روابط سیاسی در دوران مأموریت خود با آن مواجه شدید چه بود؟
یکی از مهم ترین چالش هایی که من در دوران ماموریتم با آن مواجه شدم، پیچیدگی های مسائل تحریمی و تاثیرات گسترده آن بر تعاملات دیپلماتیک بود.
این تحریم ها غالبا بر سر راه تجارت و سرمایه گذاری ایجاد موانع می کنند و تلاش ها برای تقویت روابط را با پیچیدگی هایی همراه می سازند. علاوه بر این، همسویی با منافع مشترک در عین پرداختن به دیدگاه های سیاسی متفاوت، خود نیازمند برخورداری از رویکردی دقیق و ظریف است.
این امر مستلزم وجود یک دیپلماسی دقیق و محتاطانه است تا این اطمینان حاصل شود که هر دو طرف این احساس را داشته باشند که حرف هایشان شنیده می شود و مورد احترام هستند. چنین رویکردی گفتگوی سازنده تر را تسهیل می کند و می تواند به یک همکاری معنادار منجر شود.
آیا میتوانید به توافقات یا ابتکارات برجستهای که در دوران مأموریت شما به دست آمد اشاره کنید؟
در طول دوران تصدی من، ما راه حصول چندین قرارداد مهم را با موفقیت تسهیل کردیم که بر تقویت همکاری های اقتصادی و ارتقای تبادلات فرهنگی متمرکز بود.
یکی از دستاوردهای شایان توجه ایجاد چارچوب همکاری در بخش های بسیار مهم نظیر آموزش، فناوری، و پایداری زیست محیطی بود. این ابتکارات نه صرفا به خاطر مزایای فوری آنها بلکه به خاطر ایجاد زمینه مشارکت های بلند مدت که می تواند تکامل یابد و روابط بین ملت های ما را عمیق تر کند، حائز اهمیت هستند.
اسلواکی چگونه از گفتوگوهای دیپلماتیک درباره مسائل منطقهای مرتبط با ایران حمایت کرده است؟
اسلواکی به عنوان عضوی از اتحادیه اروپا، به طور فعالانه در گفتگوهای منطقه ای شرکت نموده و به عنوان یک تسهیل کننده در مذاکرات امنیت و ثبات، جایگاه خود را پیدا کرده است. مشارکت ما شامل حمایت از راه حل های مسالمت آمیز در قبال درگیری ها و نیز حمایت از ابتکاراتی است که به تقویت تفاهم میان بازیگران منطقه ای می پردازد.
هدف اسلواکی از فراهم آوردن بستر گفتگو، ترویج یک محیط مشارکتی است که در آن همه طرف ها بتوانند به طور سازنده ایفای نقش کنند و به مسائل مبرمی نظیر امنیت، تجارت، و تبادلات فرهنگی بپردازند.
به نظر شما، چه حوزههای بالقوهای برای همکاری بیشتر بین اسلواکی و ایران در عرصه سیاست وجود دارد؟
ظرفیت قابل توجهی برای همکاری بیشتر بین اسلواکی و ایران در زمینه های مختلف به ویژه انرژی های تجدید پذیر، انتقال فناوری، و تبادلات فرهنگی وجود دارد. این زمینه ها نه تنها نوید بخش رشد اقتصادی هستند بلکه افزایش درک و اعتماد سیاسی بین ملت های ما را نیز بشارت می دهند. با شناسایی و بهره گیری از این فرصت ها، ما می توانیم چارچوبی برای مشارکت های سودمند دوجانبه ایجاد کنیم که به توسعه و ثبات منطقه ای کمک کند.
آخرین آمار مبادلات تجاری مابین ایران و اسلواکی به لحاظ حجمی و ارزش دلاری چه میزان است؟
آخرین آمارهای تجاری حکایت از آن دارد که مبادلات مابین ایران و اسلواکی با نوساناتی مواجه است و ارزش سالانه آن معمولا چندین میلیون دلار است. تلاش های مستمری برای بهبود این ارقام با تمرکز بر شناسایی بخش هایی با ظرفیت های تجاری بکر و استفاده نشده، در حال انجام است. با تقویت گفتگوها و بررسی راه های جدید همکاری، امیدواریم شاهد افزایش مداوم حجم تجارت باشیم که نشان دهنده روابط رو به رشد بین کشورهایمان باشد.
آخرین کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی دو کشور چه زمانی تشکیل جلسه داد و نقش این کمیسیون در توسعه روابط دو کشور را چگونه ارزیابی می کنید؟
آخرین نشست کمیسیون مشترک همکاری های اقتصادی در ژوئن سال 2022 در تهران برگزار شد و نقش مهمی در پیشبرد روابط دوجانبه داشت. این بستر شرایطی را برای طرفین مهیا می کند تا پیرامون فرصت های اقتصادی بحث کنند، دیدگاه های خود را به اشتراک بگذارند، و موانع موجود در تجارت را برطرف کنند.
چنین نشست هایی برای حفظ یک مسیر باز ارتباطی و حصول اطمینان از همسویی دو کشور در اهداف همکاری اقتصادی خود، ضروری می نماید. این روزها ما در حال تدارک نشست دیگری از این نوع هستیم که باید سال آینده در اسلواکی برگزار شود.
جمهوری اسلواکی چگونه با وجود تحریمهای بینالمللی، تجارت و سرمایهگذاری با ایران را تشویق کرده است؟
جمهوری اسلواکی حتی با وجود چالش های ناشی از تحریم های بین المللی، اقدامات فعالانه ای را برای تشویق تجارت و سرمایه گذاری انجام داده است. این اقدامات شامل تقویت گفتگوی مستقیم با همتایان ایرانی به جهت شناسایی بخش های مناسب برای همکاری می شود. مضاف بر این، ما مکانیسم های تجارت جایگزین را بررسی کرده ایم و به دنبال راه حل های خلاقانه بوده ایم تا که امکان ادامه همکاری با ایران فراهم شود. این مسئله تعهد ما را به ایجاد یک شراکت اقتصادی قوی، علیرغم وجود فشارهای خارجی، نشان می دهد.
آینده روابط اقتصادی بین دو کشور را چگونه میبینید؟
من به آینده روابط اقتصادی اسلواکی و ایران خوشبین هستم. چنانچه دو کشور بتوانند به شناسایی و بهره گیری منافع متقابل ادامه دهند، ما می توانیم راه را برای رشد قابل توجه مشارکت اقتصادی خود هموار نماییم. تقویت شراکت در بخش های نوظهور به مانند فناوری سبز و نوآوری دیجیتال، کلید این رشد خواهد بود چرا که ما به دنبال تطبیق و همسویی با چشم انداز در حال تغییر اقتصاد جهانی هستیم.
چه برنامهها یا رویدادهای مهم تبادل فرهنگی را در طول ماموریت خود حمایت کردید؟
در طول ماموریتم، بنده فعالانه از انواع برنامه های تبادل فرهنگی حمایت کردم که از جمله آن برگزاری نمایشگاه های هنری در موسسه فرهنگی اکو بود. این ابتکارات نه تنها فرهنگ اسلواکی را در ایران به نمایش درآورد، بلکه بستری را برای ارائه فرهنگی ایران در اسلواکی مهیا نمود. ثابت شده است که چنین تبادلاتی در تقویت قدردانی و درک متقابل بین مردمان ما و غنی سازی هر دو فرهنگ ازطریق تجربیات مشترک، بسیار ارزشمند است.
سفارت چگونه به ترویج فرهنگ اسلواکی در ایران کمک کرده است؟
سفارت از طریق برگزاری مجموعه ای از رویدادهای فرهنگی سازمان یافته، نقشی مهم در ترویج فرهنگ اسلواکی در ایران ایفا کرده است. این رویدادها شامل نمایش فیلم، نمایشگاه های هنری و آشپزی می باشد که غنای میراث اسلواکی را برجسته می نمایاند. این ابتکارات با مشارکت جامعه محلی و فراهم نمودن فرصت هایی برای گفتگوی فرهنگی، تحسین بیشتر فرهنگ اسلواکی را به همراه آورده و به ایجاد ارتباطات پایدار بین ملتهای ما کمک کرده است.
آیا میتوانید مثالهایی از همکاریهای مشترک بین هنرمندان یا نهادهای فرهنگی ایرانی و اسلواکی ارائه دهید؟
از جمله نمونه های همکاری مشترک می توان به پروژه های هنری مختلف بین هنرمندن اسلواکی و ایران اشاره نمود که باعث غنی تر شدن فرهنگ هایمان شده و بسترهایی را برای تبادل خلاقانه فراهم آورده است. چنین مشارکت هایی این امکان را به هنرمندان دو کشور می دهد که دیدگاه های خود را به اشتراک بگذارند، از یکدیگر بیاموزند، و آثاری را به وجود آورند که تلفیقی از پیشینه های فرهنگی آنها را منعکس می کند. این همکاری ها نه تنها موجب تقویت بیان هنری می شود بلکه ارتباطات بین نهادهای فرهنگی در هر دو کشور را نیز تقویت می کند.
دیپلماسی فرهنگی چقدر در ایجاد درک متقابل میان دو ملت اهمیت دارد؟
دیپلماسی فرهنگی نقشی حیاتی در تقویت درک متقابل بین ملت ها ایفا می کند. دیپلماسی فرهنگی با برجسته نمودن ارزش های مشترک و ترویج گفتگو که خود نهایتا به برقراری روابط سیاسی مستحکم تر می انجامد، به ایجاد پل هایی میان طرفین کمک می کند. با مشارکت در مبادلات و ابتکارات فرهنگی، ما می توانیم اساس اعتماد و احترام را به وجود آوریم که فراتر از اختلافات سیاسی است و راه را برای همکاری موثرتر در طیف وسیع تری از موضوعات هموار می کند.
سفارت اسلواکی از کدام نهادهای فرهنگی یا خیریهای ایران به طور خاص حمایت کرده است؟
سفارت اسلواکی به طور فعالانه از موسسات فرهنگی و خیریه ای در ایران من جمله موسسه فرهنگی اکو حمایت کرده است. حمایت ما شامل تسهیل در برگزاری رویدادهای مشترک، فراهم آوردن منابع برای برنامه های فرهنگی، و ترویج ابتکاراتی است که با ارزشهای مشترک ما همسو هستند. این مشارکت نه تنها پیوندهای فرهنگی بین ما را تقویت می کند بلکه نشان دهنده تعهد ما به امر مسئولیت اجتماعی و توسعه است.
سفارت چگونه با جوامع محلی برای ترویج اهداف خیریه همکاری کرده است؟
سفارت به واسطه حمایت از ابتکارات خیریه ای و سازماندهی رویدادهای جمع آوری کمک مالی با هدف رسیدگی به معضلات اجتماعی، با جوامع محلی در ایران مشارکت داشته است. از طریق همکاری با سازمان های غیر دولتی و سازمان های محلی، ما توانسته ایم کمک مثبتی به تلاش هایی که در مسیر توسعه جامعه و حمایت از اهدافی که همنوا با ارزش های اسلواکی و ایران هستند، داشته باشیم. بیشتر فعالیت های ما در این حوزه معطوف به پناهجویان افغانستانی در ایران بود.
اسلواکی به پناهندگان افغانستانی در ایران کمک میکند. در حال حاضر بیش از ۵ میلیون پناهنده افغانستانی در ایران زندگی میکنند که به دلیل ناامنی و بیثباتی در کشور خود و به ویژه برای نجات جانشان، مجبور به ترک خانه و کاشانه خود شدهاند.
یکی از سازمانهایی که به طور چشمگیری به این گروه آسیبپذیر کمک میکند، سازمان غیردولتی، جمعیت حمایت از بهبودیافتگان (SRS) است که بر کمک و ادغام پناهندگان افغانستانی در جامعه متمرکز است و شرایط زندگی بهتر را برای کل خانوادهها فراهم میکند که از طرف دولت اسلواکی به این سازمان۲۰ هزار یورو کمک کرده ایم که تنها قطرهای در دریا است، اما میتواند زندگی افراد نیازمند را تغییر دهد.
همینطور کودکان پناهجوی افغانستانی در ایران یکی از آسیبپذیرترین گروهها هستند. به همین دلیل، با حمایت وزارت امور خارجه به ریاست یوراج بلانار، تصمیم گرفتیم از فعالیتهای موسسه خیریه زنجیره امید که به این کودکان در بیمارستان خود کمک میکند، حمایت کنیم. طبق گفته رئیس این موسسه با کمکهای بشردوستانه اسلواکی، این موسسه قادر خواهد بود به کودکان بیشتری کمک کند و حتی عملهای جراحی ضروری برای نجات جان کودکان پناهجوی افغانستانی را انجام دهد.
تا چه اندازه نزدیکی ایران به اتحادیه اروپا میتواند بستر لازم برای حمایت از پروژههای خیرخواهانه در این کشور فراهم کند؟
نزدیکی جغرافیایی ایران به اتحادیه اروپا فرصتهای بی مانندی را برای پروژههای مشترک ارائه می دهد که می تواند توسعه جامعه را افزایش داده و به ثبات منطقه ای کمک کند. این موقعیت استراتژیک می تواند پایه ای برای حمایت از ابتکارات خیریه ای باشد که هم به نفع مردم ایران است و هم حسن نیت بین ایران و اروپا را تقویت می کند.
اسلواکی چگونه میتواند بهعنوان پل ارتباطی میان ایران و اتحادیه اروپا عمل کند؟
اسلواکی به عنوان یکی از کشورهای اتحادیه اروپا، ظرفیت تسهیل گفتگو و ارتقای منافع متقابل را دارد. ما می توانیم انجام پروژه های مشارکتی که هم راستا با ارزش ها و اولویت های اروپایی است را ترغیب کنیم چرا که بستری برای تعامل سازنده است که به نفع هر دو منطقه می باشد. با بهره گیری از موقعیت منحصر به فرد خود، قادر هستیم تا ارتباطات را تعمیق و همکاری در زمینه های مختلف را ارتقا دهیم. البته چنین چیزی در هر حال می بایست با رضایت همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا به ویژه کشورهای حاضر در تهران انجام پذیرد.
نقش دیپلماسی چندجانبه را در حل چالشهای جهانی مرتبط با ایران چگونه ارزیابی میکنید؟
دیپلماسی چندجانبه در پاسخگویی به چالش های جهانی مرتبط با ایران امری ضروری است. با شرکت در مجامع و ائتلاف های بین المللی، می توانیم گفتگو را ترویج دهیم و به دنبال راه حل های جمعی برای مسائل مبرم باشیم. این رویکرد به ما این امکان را می دهد که با کشورهای دیگر همکاری و اطمینان حاصل کنیم که تلاش های ما همسو هستند و می توانیم به طور موثر به نگرانی های مشترک رسیدگی کنیم.
اسلواکی چه رویکردی در قبال بحران های جهانی مانند جنگ روسیه – اوکراین و جنگ اسرائیل – حماس اتخاذ کرده است؟
اسلواکی رویکرد متعادلی در پاسخگویی به بحران های جهانی مانند جنگ روسیه و اوکراین و درگیری اسرائیل و حماس اتخاذ کرده است. ما از قطعنامه های صلح آمیز دفاع و در عین حال از تلاش های بین المللی با هدف رسیدگی به نگرانی های بشردوستانه حمایت می کنیم. اعتقاد ما به اهمیت گفتگو و دیپلماسی سنگ بنای رویکرد ما است زیرا که ما برای کمک به ثبات و صلح در منطقه تلاش می کنیم.
مهمترین توصیههای شما به سفیر بعدی اسلواکی در ایران برای حفظ و گسترش روابط دو کشور چیست؟
به سفیر بعدی اسلواکی در ایران توصیه می کنم که ضمن مشارکت فعالانه در گفتگوهای منطقه ای، بر تقویت روابط اقتصادی و مبادلات فرهنگی تمرکز نماید. حفظ مسیرهای باز ارتباطی حتی از طریق تعاملات انتقادی با همتایان ایرانی، برای تقویت درک و همکاری متقابل امری حیاتی خواهد بود. با اولویت گذاری این حوزه ها، سفیر بعدی می تواند به پیشرفت های حاصل شده تکیه و روابط دوجانبه میان اسلواکی و ایران را بیش از پیش تقویت کند.






