به گزارش آوا دیپلماتیک، برایت کوپمبا، سفیر جمهوری زیمبابوه در ایران، در گفتگو با ایستگاه رادیویی «زی اف ام» به بررسی وضعیت امنیتی و ثبات در ایران و بازگشت تدریجی زندگی به حالت عادی برای دیپلمات ها و شهروندان ایرانی پرداخت. مشروح این گفتگو در ادامه می آید.
تقابل نظامی میان ایالات متحده و ایران، در چه مرحله ای از تشدید، کنترل یا مدیریت بحران قرار دارد؟
در حال حاضر، وضعیت در ایران تا حدودی آرام شده است. همان طور که مطلع هستید، آتش بس برقرار است. این به آن معناست که از نظر فنی، طرفین در وضعیت جنگی به سر می برند، اما جنگ گرم واقعی فروکش کرده است.
به نظر من، تمرکز اکنون بر تنگه هرمز است؛ منطقه ای که همان طور می دانید و همه آگاه هستند، از جهات گوناگون بر اقتصاد جهانی در زمینه هایی مانند منابع انرژی، سوخت، کودها و مسائل متعدد دیگر تأثیر گذاشته است. تجارت جهانی ضربه بزرگی خورده است.
در خود ایران، وضعیت آرام است، اما به دلیل تحریم ها که ایران برای مدت بسیار طولانی تحت تاثیر آنها بوده و هم زمان اقتصاد محلی به ویژه از نظر تورم تحت تأثیر قرار گرفته است. پول ملی به شدت آسیب دیده، با این حال مردم ایران ظرفیت استثنایی برای تاب آوری دارند و در طول ۴۷ سال گذشته در این زمینه ماهر شده اند.
بنابراین به طور کلی، در حالی که ما با هم صحبت می کنیم، زندگی در ایران عادی است. هیئت های دیپلماتیک ۴۷ یا ۴۸ سفارتخانه هم اکنون در آنجا فعال هستند. همچنین بازگشاییِ جزئی در حریم هوایی صورت گرفته، در حال حاضر زندگی جریان دارد؛ جدا از تهدیدات مداومی که از سوی ایالات متحده و اسرائیل مطرح می شود.
همان طور که می دانید، خواسته های آمریکا در مذاکرات بیشتر «حداکثرطلبانه» است، تا جایی که پذیرش این خواسته ها از سوی ایران به منزلهٔ تسلیم حاکمیت ملی خواهد بود. بنابراین حوزه های مورد اختلاف هستند.
به نظر من، ایرانی ها به مذاکره ادامه می دهند و شاید اکنون راهی برای درک یکدیگر پیدا کنند، اما وضعیت همچنان بسیار سیال و بسیار بی ثبات باقی مانده است. زیرا در پس زمینه این تهدیدها، ممکن است از سرگیری خصومت ها به شکلی گسترده رخ دهد. اما آنچه ما از آن مطلع هستیم و بسیاری از ناظران دیده اند، این است که اشتیاقی برای جنگ وجود ندارد؛ حتی خود آمریکایی ها نیز این اشتیاق را ندارند. زیرا آنچه واقعاً هنگام ورود به جنگ پیش بینی می کردند، یک تاخت وتاز سریعِ شاید سه یا چهار روزه بود، اما با چیزی جز این مواجه شدند و گمان نمی کنم چنین چیزی را پیش بینی کرده بودند. بنابراین در این سناریو، جدا از تهدیدها، افرادی را نداریم که اشتیاق واقعی برای بازگشت به جنگ داشته باشند.
امید ما این است که مذاکرات مداوم که توسط میانجی هایی همچون پاکستان و دیگران در پشت صحنه در حال پیش بردن هستند منجر به آتش بس دائمی شده و صلحی پایدار برقرار شود. اما به نظر من، مسئولیت بر عهٔده طرف های اصلی درگیری، یعنی ایالات متحده و ایران است که واقعاً یکدیگر را پیدا کنند و برای این مناقشه به راه حل دائمی برسند.
با توجه به گزارش های رسانه ای منتشرشده مبنی بر مساعد نبودن منطقه برای اقامت، وضعیت امنیت شهروندان زیمبابوه ای مقیم ایران را چگونه ارزیابی می کنید؟
در حال حاضر تعداد زیادی از اتباع زیمبابوه ای در ایران حضور ندارند، زیرا ما پرسنل غیرضروری و دیپلمات های کشورمان را از ایران تخلیه کردیم. همچنین دانشجویان زیمبابوه ای را که در ایران بودند، از ایران خارج کردیم؛ بنابراین بیشتر زیمبابوه ای ها اکنون در خانه خودشان هستند.
همان طور که اشاره کردم، وضعیت آرام شده است. تقریباً شرایط به روال عادی بازگشته است. اگرچه ترس از ازسرگیری احتمالی درگیری وجود دارد، اما مردم در حال انجام کارهای روزمره خود هستند و زندگی عادی در کشور جریان دارد.
ایران کشور بزرگی است و به همین دلیل، بخش هایی از کشور حتی جنگ را تجربه نکردند؛ آنها فقط آن را در اخبار دیدند و دنبال کردند، زیرا ایران کشور وسیعی است. پایتخت آرام است، با این حال تعداد زیادی از اصابت ها در مناطق استراتژیک اصلی و غیره فرود آمده اند. اما به طور کلی، در حال حاضر که صحبت می کنیم، زندگی در جریان است، اوضاع آرام است و ما با همکاران در تهران در تماس هستیم.
با توجه به اختلال های ایجادشده در تجارت و سرمایه گذاری آیا هنوز بستر و شرایط مناسبی برای همکاری های اقتصادی میان ایران و زیمبابوه وجود دارد؟
فرصت های بسیار بزرگ و عظیمی برای همکاری های تجاری بین زیمبابوه و ایران وجود داشته و همچنان وجود دارد. برای آگاهی شما، درست پیش از جنگ، ایرانی ها در حال آماده سازی برای برگزاری کنفرانس اقتصادی ایران و آفریقا بودند که قرار بود در اواخر ماه مه برگزار شود.
همچنین برنامه ریزی می کردیم که کمیسیون مشترک همکاری دو کشور در ماه ژوئن یا ژوئیه، همین جا در هراره، تشکیل جلسه دهد. اما طبیعی است که جنگ در این روند اختلال ایجاد کرده است. با این حال، جنگ ها می آیند و می روند، بنابراین فرصت ها همچنان باقی خواهند ماند.
البته پس از جنگ، ژئوپلیتیک منطقه به طور قطع تغییر خواهد کرد. گمان می کنم حتی کسانی که پیشتر ایران را نمی شناختند اکنون می دانند ایرانی وجود دارد و مردمی هستند که موفق شده اند کارهایی را برای خودشان انجام دهند.
واکنش و تاب آوری آنها در طول جنگ، نتیجه بومی سازی توانمندی هایشان است. آنها از هیچ جا سلاح نمی خرند، تخصص را از هیچ جا نمی خرند و از کسی دعوت نمی کنند تا کارهایشان را برایشان انجام دهد.
آنها در توانایی انجام کارها برای خودشان در زمینه های علوم، مهندسی، فناوری فضایی، نانوفناوری و هر چه نام ببرید، استاد شده اند. بنابراین آنچه انجام داده اند، واقعاً بازتابی از جامعهٔ ایران است؛ آنچه برای خود انجام داده اند و ظرفیت هایی که توانسته اند در ۴۷ سال گذشته تحت تحریم ایجاد کنند.
آنها پیشینهٔ تمدنیِ ۷۵۰۰ ساله دارند و این امر به آنها شخصیتی برای بقا به عنوان یک امپراتوری بخشیده است. شخصیت تاب آوری، شخصیت ایجاد ظرفیت بومی در تمام حوزه های زندگی و تمام حوزه های تجارت. پس اگر بخواهیم این فلسفه را بیاموزیم، می توانیم آن را به بهترین شکل از آنها فراگیریم.
بنابراین مطالب بسیاری برای یادگیری و کارهای زیادی در زمینۀ تجارت و سرمایه گذاری وجود دارد که می توانیم انجام دهیم. فرصت های عظیمی پیشِ روست؛ درست همین حالا که ما اینجا هستیم، آنها در پیِ امکان ایجاد سرمایه گذاری های مشترک در بخش هایی مانند کشاورزی، معدن، جواهرات و طلا، بخش هایی مانند دامپروری، و بخش هایی مانند آموزش و انتقال دانش هستند؛ چراکه این اقتصاد، اقتصادِ دانش بنیان است و ما در تمام آن بخش ها فرصت همکاری داریم.
بنابراین این جنگ مانع ورود ما به ایران نخواهد شد. در واقع، من فکر می کنم حتی فرصت های بیشتری به دست می آوریم و آنها تشنهٔ تعامل بیشتر با دنیای خارج خواهند بود تا بتوانند مکانیسم های ضربه گیر در زمینه ایجاد اتحادهای اقتصادی با سایر کسب وکارها و کشورها بسازند.
پیشتر به کنفرانس اقتصادی ایران و آفریقا اشاره کردم؛ این یک استراتژی آگاهانه برای ایجاد اتحاد با جنوب جهانی است و دقیقاً همین جاست که ما به عنوان زیمبابوه وارد می شویم. ما عضو جنوب جهانی هستیم.
برای زیمبابوه ای ها، ایران دروازه ای به آسیای مرکزی و قفقاز است. ایران با خلیج فارس هم مرز است و همان طور که دربارهٔ هرمز و غیره صحبت کردیم، آنجا دروازهٔ ورود به ایران و آسیای مرکزی است؛ جایی که با اقتصادهای نوظهور در قفقاز روبرو می شوید. ما با این حوزه ها سروکار داشته ایم؛ به ویژه محصولات باغبانی مان، خوراک دام و طلا را شامل می شود. بنابراین فرصت های بسیار زیادی وجود دارد که تجار و کارآفرینان ما را تشویق می کند تا وارد این عرصه شوند.
همان طور که تأکید کردید، فرصت های گسترده ای در ایران وجود دارد. حالا با نگاه به آینده و در آستانهٔ پایان این گفتگو، آیا به طور برابر در سایر کشورهای منطقه نظیر سوریه، ارمنستان و افغانستان نیز فرصت های سرمایه گذاری مشابهی وجود دارد؟ و وضعیت سرمایه گذاری در آن کشورها را چگونه ارزیابی می کنید؟
اگر بخواهم درباره سوریه و افغانستان صحبت کنم، گمان می کنم مطلع باشید که این کشورها نیز درگیر منازعات بوده اند. همان طور که می دانید، هنگامی که درگیری وجود دارد، پول بسیار «خجالتی» است و معمولاً در زمان جنگ، سرمایه تمایلی به حضور در آن منطقه ندارد. بنابراین از نظر تعامل یا سیاست گذاری برای ورود به افغانستان یا سوریه، فعالیت چشمگیری نداشته ایم.
با این حال، فرصت های عظیمی وجود دارد. افغانستان کشوری پهناور و بکر است و به همین دلیل تمرکز درگیری ها میان قدرت های بزرگ بر سر آن بوده است. دلیلش این است که این کشور، سرزمینی ثروتمند است. ما حضور پررنگی در آنجا نداشته ایم. با وجود این، شهروندان زیمبابوه ایِ در افغانستان حضور دارند که در سطح کلان در بخش معدن فعال هستند و آموزش و تخصص ارائه می دهند؛ همینطور زمین شناسان ما در افغانستان مستقر هستند. بنابراین فرصت های فراوانی وجود دارد.
در مورد سوریه، همانطور که می دانید، پس از درگیری های اخیر، تا امروز ثبات کامل حاکم نشده است. با این حال، ما از دوران مبارزه برای استقلال زیمبابوه روابط بسیار نزدیکی با این کشور داشته ایم. در دوره پس از درگیری، فرصت های گسترده ای وجود دارد که می توانیم در زمینه هایی مانند گردشگری وارد عمل شویم. سوریه همچنین از کشورهای تولیدکنندهٔ نفت و سایر حوزه های مورد علاقهٔ ما است.
اما تمرکز ما بیشتر بر ارمنستان است. یکی از کشورهایی است که از نظر توسعهٔ فناورمحور و سیستم های مبتنی بر فناوری، رشد سریعی دارد. ما در آنجا حضور داریم، با دولت ارمنستان تعامل برقرار کرده ایم و زیرساخت ها برای همکاری دوجانبه را ایجاد کرده ایم. بنابراین فرصت های گسترده ای در ارمنستان در زمینه های فناوری و معدن وجود دارد.
ارمنستان یکی از بزرگ ترین مراکز فرآوری الماس در قفقاز و اروپای شرقی است؛ به گونه ای که می توان آن را «چهرهٔ شاخص» در این منطقه نامید. ما در تلاش بوده ایم که وارد این حوزه شویم؛ چراکه ارمنستان در ارزش افزودۀ ناشی از تراش و صیقل الماس تخصص دارد. ما با آنها دربارهٔ چگونگی انتقال این دانش به کشورمان گفتگو می کنیم. بنابراین فکر می کنم تعامل ما با آنها ظرفیت ارزش افزودهٔ ما را در بخش الماس بهبود می بخشد تا الماس خام صادر نکنیم. همان طور که در مورد لیتیوم نیز انجام داده ایم، می خواهیم اطمینان حاصل کنیم که به منابع خود در اینجا ارزش افزوده اضافه می کنیم تا سود بیشتری به دست آوریم، به جای اینکه به عنوان مواد خام صادر شوند.
بنابراین در ارمنستان، فرصت های گسترده ای در آن بخش ها یعنی معدن، فناوری های پیشرفته وجود دارد؛ تا جوانان زیمبابوه ای بتوانند در مسیر توسعه ای که با آن روبرو هستیم، نقش آفرین باشند.
در مورد ترکمنستان نیز وضع به همین گونه است. این کشور چهارمین تولیدکننده بزرگ گاز در جهان به شمار می رود و فرصت های گسترده ای در زمینه ارزش افزوده وجود دارد.
در بخش کشاورزی، متخصصان ترکمنستانی در زمینه دورگه سازی و پرورش نژادهای مختلف دام، گاو و گاوهای شیرده در سطح فرامرزی فعالیت دارند. با توجه به هدف ما برای افزایش تعداد گله ها به حدود ۱۲ میلیون رأس تا سال ۲۰۳۰، همکاری با متخصصان آن حوزه می تواند نقش مهمی در تلاش برای احیای گله هایمان ایفا کند.
به این ترتیب، همه این موارد فرصت های عظیمی به شمار می روند. در واقع، این به ما بستگی دارد که برای ورود به این حوزه ها پویاتر عمل کنیم.






