نازنین قائم مقامی، کارمند قدیمی و کتابدار سازمان ملل متحد طی گفتگو با روزنامه ایران به تشریح سوابق خود در دفتر سازمان ملل در تهران پرداخته است.
گویا کتابخانههای همه جای دنیا قرار است یک شکل باشند؛ فرقی ندارد میخواهد این کتابخانه همان کتابخانه دانشگاه تهران خودمان با صندلیهای چوبی قهوهای و میزهای قدیمی آن باشد یا کتابخانه مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد.
اینجا کتابخانه مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد است، کتابخانهای نه چندان بزرگ با همان قفسههای آشنایی که در تمام کتابخانههای اطرافمان بکرات دیدهایم و اینبار با یک تفاوت عمده در دستور زبان کتابهای موجود در قفسهها، قفسههایی که بیشتر با کتابها و انواع مختلف بروشورهای سازمان ملل متحد به زبانهای مختلف شما را تا صندلیهای کتابخانه راهنمایی میکند. صندلیهای قدیمی و چوبی و قفسههای مملو از کتاب که سرتاسر اطراف شما را پُر کرده است محل گپ و گفت ما با یکی از چهرههای قدیمی ایرانی سازمان ملل متحد است.
نازنین قائممقامی که از سال 1372 به عنوان کتابدار در مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد در ایران مشغول به فعالیت شده 22 سال مستمر در راستای اهداف این سازمان بینالمللی فعالیت کرده است، او میگوید: از سال 1372 در مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد آغاز به کار کرده ام و در این سالها تمام تلاش من این بود تا با جامعه دانشگاهی و دانشجویان و پژوهشگران ارتباط برقرار کنم و خدمات کتابخانهای به آنان ارائه دهم.
فعالیتهای او تا سال 1391 در بخش کتابداری مرکز اطلاعات ادامه داشته است تا اینکه بخش عمده کتابخانه مرکز اطلاعات سازمان ملل در ایران به کتابخانه ملی انتقال مییابد و پس از آن نیز فعالیت کتابداری در مرکز اطلاعات ملل متحد بیشتر معطوف به آموزش و چگونگی بازیابی اطلاعات و اسناد سازمان ملل متحد از طریق وبسایت این سازمان بینالمللی میشود که باز هم فعالیت وی به عنوان زن ایرانی مستقر در سازمان ملل متحد با سمت کتابدار در راستای اهداف سازمان ملل متحد و ارائه اطلاعات و راهنمایی به مراجعین و دانشجویان و معرفی فعالیتهای این سازمان به پژوهشگران و متقاضیان ادامه مییابد.
نتیجه سالها فعالیت مستمر در سازمان ملل متحد
او ورودش به سازمان ملل را کاملاً اتفاقی میداند و میگوید: من قبل از ورود به سازمان ملل متحد، کارمند آرشیو و کتابدار اداره کل آرشیو سازمان صدا و سیما بودم که آن زمان نیز به دلیل تحصیلاتم در رشته کتابداری از طریق استاد دانشگاهم با این مرکز- سازمان ملل متحد – آشنا شدم، در ابتدا با سازمان ملل متحد و چگونگی تنظیم اسناد این سازمان آشنایی چندانی نداشتم اما در ادامه با تلاشی مستمر که در برقراری ارتباط با کتابداران با سابقه کتابخانههای واسپاری سازمان ملل متحد در ایران از جمله کتابخانه مجلس شورای اسلامی و مرکز اطلاعات عالی بینالمللی دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران داشتم همچنین با شرکت در دورههای آموزشی سازمان ملل متحد در نیویورک، اسلام آباد و بانکوک موفق شدم تا به این حرفه در این بخش از سازمان بینالمللی مبادرت ورزم و 22 سال فعالیتم را به عنوان کتابدار در مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد ادامه دهم.
او همچنین در ادامه اضافه میکند که فعالیتش در این سازمان بینالمللی با عنوان کتابدار محصول کاری مستمر است. او به ما از همکارانی میگوید که تجربه فعالیت در بسیاری از کارگزاریهای سازمان ملل در ایران را داشتهاند و او همچنان ترجیح داده تا همان کتابدار این سازمان بینالمللی باقی بماند.
او میگوید: شاید برای برخی افراد فعالیت مستمر در یک مرکز یا یک بخش از این سازمان چندان جالب نباشد اما من بخش عمده موفقیت خودم را مدیون فعالیت مستمر دریک بخش از این سازمان بینالمللی میدانم. چه بسا در این بین همکارانی باشند که تجربه فعالیت در بخشهای مختلف هر 18 کارگزاری تخصصی سازمان ملل متحد در ایران را داشته باشند اما من 22 سال فقط در این مرکز فعالیت کردهام و این به ماندگاری من به عنوان کتابدار مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد طی این سالهای طولانی کمک کرده است او فعالیت مستمر در یک رشته و تحصیلات تخصصی در همان رشته را رمز موفقیت و تداوم حرفه اش عنوان میکند و معتقد است که علاقه او به حرفه اش در کنار تحصیلات تخصصی در همان رشته و فعالیت صرف در شاخه کتابداری در موفقیت و ماندگاری او سهم بسزایی داشته است.
از او در خصوص رقابت بین همکاران در این سازمان بینالمللی میپرسم؛ رقابتی که ما بارها در مشاغل روزمره بین همکاران مختلف آن را تجربه کرده ایم و او از آسایش و امنیتی سخن میگوید که صرفاً مهارت و توانایی افراد در کنار وظایفی که برای آنان در یک بخش تعریف شده است را به عنوان مثال میآورد و میگوید: اینجا تعداد افراد و وظایف آنان مشخص است و نیازی به رقابت نیست. او از دوستی بین همکاران سخن میگوید و میافزاید شاید اگر تعداد ما نیز به جای 2 یا 4 نفر 15 نفر بود ما نیز مجبور به رقابت بودیم اما اینجا در کتابخانه مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد سالها است که من با آقای محمد رجایی مقدم همکار هستم و نیازی به رقابت نبوده است.
سالها فعالیت در کنار همکارانی از ملیتهای مختلف
این مرکز از سال 1329 در ایران کارش را شروع کرد و بین سالهای 1360 تا 1370 فعالیت آن در ایران به حالت تعلیق درآمد، بعدها بنا به درخواست دولت وقت و تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد فعالیتهای مرکز اطلاعات سازمان ملل از سال 1370 در ایران مجدداً شروع شد.
طی آن سالها تنها کارمند ایرانی مستقر در مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد محمد رجایی مقدم بود که پس از آن در سال 1372 نازنین قائم مقامی نیز به عنوان کتابدار به این جمع پیوست. کار کردن در کنار همکاران و رؤسای بینالمللی از اقلیتهای مختلف مذهبی و نژادی تجربیات فراوانی را برای نازنین قائم مقامی به همراه داشته است.
او در این خصوص میگوید: تا سال 1373 ما دو نفر مسئولیت اداره این مرکز را برعهده داشتیم تا اینکه همان سالها همکار پاکستانی که یکی از خبرنگاران قدیمی و بینالمللی کشور پاکستان نیز محسوب میشد به عنوان ریاست مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد در ایران به جمع ما پیوست. پس از گذشت هشت سال از فعالیت ایشان در این مجموعه ریاست این مرکز به فردی از اتباع افغانستان و سپس رئیس دیگری از کشور هندوستان و اکنون به خانمی اوکراینی با نام ماریا دوتسنکو محول شد که کار کردن در کنار این افراد طی این سالها برای من و آقای رجایی مقدم خالی از تجربه نبوده است.
تسلط به چند زبان امتیاز اشتغال در این سازمان
نازنین قائم مقامی نه فقط کتابدار قدیمی سازمان ملل در ایران که یکی از افراد فعال در عرصه قلم نیز محسوب میشود. او در سال 1382 توانست کتابی با عنوان کار و کسب کتاب نوشته جیسن اپستاین را ترجمه و وارد عرضه نشر کند همچنین او مقالاتی در زمینههای مرتبط با رشته کتابداری نیز دارد. یکی از این مقالات با عنوان کتابخانههای سازمان ملل در دایرئ المعارف کتابداری از انتشارات کتابخانه ملی ایران به چاپ رسیده است.
او به دو زبان انگلیسی و فرانسه تسلط نسبی دارد و میگوید: برای اشتغال در سازمان ملل متحد باید به دو زبان از شش زبان رسمی سازمان ملل متحد از جمله؛ انگلیسی، فرانسه، اسپانیایی، روسی، عربی و چینی آشنا بود که تسلط به آنها برای اشتغال در این سازمان یک امتیاز تلقی خواهد شد.
هم اکنون سازمان ملل در ایران نزدیک به 400 کارمند زن و مرد دارد که هنوز هم تلاش جوانان برای ورود و اشتغال در کارگزاریهای تخصصی این سازمان مثال زدنی است.
نازنین قائم مقامی در خصوص چگونگی اشتغال و استخدام در این نظام بینالمللی میگوید: چنانچه جوانان ایرانی مایل به کار کردن در این سازمان جهانی باشند این امر به دو صورت برای آنان میسر خواهد شد؛ یکی استخدام و اشتغال به صورت کارمند محلی خواهد بود و دیگری کارمند بینالمللی که در هر دو صورت داشتن تحصیلات عالیه و دانش موضوعی بسیار خوب و نه فقط آشنایی که بیشتر تسلط به زبان انگلیسی از الزامات اشتغال در این نظام بینالمللی خواهد بود.
اما این موضوع تنها امتیاز اشتغال در این سازمان بینالمللی نیست رسیدن به برابری جنسیتی نیز یکی دیگر از اهداف سازمان ملل است از این روی تلاش این نظام بینالمللی نیز بر این بوده که در خود این سازمان جهانی برابری جنسیتی بین تعداد بسیار زیاد کارکنان این سازمان برقرار شود و در تمامی مشاغل ادارات گوناگون این نسبت 50-50 بین تمامی کارکنان زن و مرد آن رعایت شود.
نازنین قائم مقامی این کارمند قدیمی و کتابدار سازمان ملل متحد در خصوص سیاستهای اشتغال و استخدامی سازمان ملل به جوانان خواستار فعالیت در این سازمان میگوید: اگر جوانان برای اشتغال در بخشهای مختلف کارگزاری این سازمان رزومهای ارسال کنند و زنان و مردان خواهان اشتغال از شایستگیهای علمی و تخصصی یکسانی بهرهمند باشند در این صورت اولویت در استخدام با زنان خواهد بود مگر آنکه آقایان از امتیازات تخصصی بیشتری به نسبت زنان برخوردار باشند وگرنه در شرایط برابر اولویت بهکارگیری نیرو با زنان خواهد بود.
چهرههای شاخصی که در سازمان ملل ثبت شدند
بد نیست بدانید در این سازمان و نظام بینالمللی چهرههای ایرانی شاخصی چون مصطفی عدل (حقوقدان و سیاستمدار ایرانی که با سمت ریاست هیأت نمایندگان ایران در کنفرانس سانفرانسیسکو منشور ملل متحد را در 26 ژوئن 1945 امضا کرد) و جمشید ممتاز (حقوقدان و عضو کمیسیون حقوق بینالمللی سازمان ملل متحد) و همچنین احمد متین دفتری که در کنار جمشید ممتاز تنها اعضای ایرانی در طول تاریخ کمیسیون حقوق بینالملل سازمان محسوب میشوند در کنار چهرههای دیگری چون باقر اسدی (دیپلمات برجسته وزارت امور خارجه ایران که ریاست بسیاری از کمیسیونهای اصلی سازمان ملل متحد را طی سالهای مختلف بر عهده داشته است) از جمله چهرههای مطرح و شاخص ایرانی هستند که توانستهاند به عنوان مفاخر ایرانی در سازمان ملل متحد به فعالیت بپردازند.
