اولین سفارت مکزیک در تهران در سال 1946 تاسیس شد، تا اینکه سال 1979 تصمیم به تعطیلی موقت سفارت مکزیک گرفته شد. با وجود بسته شدن سفارت مکزیک، سفیر ایران در مکزیک نمایندگی خود را، هر چند در مقام  کاردار حفظ کرد تا اینکه در ژوئن سال 1990 مکزیک سفیر دیگری در ایران منصوب کرد. با گسترش مناسبات دو کشور این روند به عصر جدیدی از روابط حسنه و همکاری بین دو ملت تبدیل شد. به دنبال برگزاری انتخابات ریاست جمهوری مکزیک در ژانویه ۲۰۱۲ میلادی، روند تغییرات در دستگاه دیپلماسی این کشور آغاز شد و به همین دلیل تا ورود سفیر جدید مکزیک به ایران، “مارتین تورس” مسئولیت نمایندگی وزارت امورخارجه مکزیک در ایران را برعهده دارد.

گفتگوی اختصاصی سایت آوا دیپلماتیک با “مارتین تورس ” کاردار مکزیک در ایران

آقای تورس چه مدت زمانی است که به ایران تشریف آورده اید؟

سال گذشته درست قبل از جشن روز ملی که 15 سپتامبر در اواسط شهریور سال 1391 وارد ایران شدم.

شما در سطح کاردار مکزیک در ایران مشغول به فعالیت هستید چرا هم اکنون سطح مناسبات دو کشور در حد سفیر نیست؟

سفیر مکزیک در سال گذشته مامور شد تا به کشور گواتمالا برود و تا ورود سفیر بعدی مسئولیت نمایندگی دستگاه دیپلماسی مکزیک در ایران بر عهده اینجانب است.

البته این موضوع به خاطر تغییر دولت و دوره فعالیت دیپلمات ها در مکزیک روی داده است. از سال گذشته دولت جدید مکزیک فعالیت خود را شروع کرده است و دیپلمات ها در حال جا به جایی هستند و همانطور که می دانید همیشه این تغییرات نیز طول می کشد و ایران هم از این امر مستثنی نیست. البته این احتمال وجود دارد تا پایان سال جاری سفیر جدید مکزیک وارد ایران شود.

چرا شما از سطح کاردار به سفیر در ایران ارتقا پیدا نمی کنید؟

ماموریت من تنها پر نمودن سفیری است که از ایران رفته است تا سفیر بعدی وارد تهران شود و تنها در همین دوران در ایران خواهم ماند.

شما قبل از اینکه وارد ایران شوید در کدام کشورها مشغول به فعالیت بودید؟

دبیر دوم آکادمی دیپلمات های مکزیک بودم چهار سال در جمهوری چک و در بین سال های 1990 تا 1992 معاون مطبوعاتی کنسولگری اسپانیا در لس آنجلس و همینطور در سال 1995 تا 2003 به مدت هشت سال کنسول مکزیک در آمریکا بودم. به مدت سه سال هم در سالهای  1985 تا 1989 در کشور گواتمالا مشغول به فعالیت بودم.

با توجه به سوابق طولانی که در آمریکا داشتید و هم اکنون در تهران حضور دارید می خواهم نظر شما درباره تماس تلفنی روحانی و اوباما جویا شوم. این رویکرد چگونه ارزیابی می کنید؟

این موضوع یک دستاورد بزرگ ما بین ایران و آمریکا است که در قبل وجود نداشته است. سفر آقای روحانی به نیویورک بسیار پر بار بوده که خوب هم مدیریت شده است.

این سفر خیلی با برنامه بوده است. وقتی که مسئول بخش مطبوعاتی در آمریکا بودم من مسئولیت بخش رسانه ایی سفارت مکزیک در آمریکا را بر عهده داشتم و به خوبی به این موضوع واقف هستم که فضای رسانه های آمریکا چگونه است و مدیریت کل این سفر و ملاقات ها بسیار سخت بوده و این تماس تلفنی را هم نتیجه این برنامه ریزی خوب می دانم. در نهایت سفر چند روزه آقای روحانی به آمریکا را خیلی مثبت ارزیابی می کنم.

با توجه به همسایه بودن به مکزیک و آمریکا آیا تغییر مناسبات بین ایران آمریکا می تواند تاثیری بر روابط تهران و مکزیکوسیتی داشته باشد؟

این دو مسیر مجزاست است و فارغ از اینکه ما و شما با آمریکا چه رابطی داریم هر دو کشور ایران و مکزیک، مسیر خود را از گذشته تا به حال ادامه داده اند.

البته هرچه روابط ایران با کل جهان پویا تر باشد به طور حتم روابط ایران و مکزیک نیز بهتر خواهد بود به عنوان نمونه هم اکنون تجار مکزیکی و ایرانی می خواهند با یکدیگر همکاری نزدیکی داشته باشند ولی با مشکل تحریم ها مواجه می شوند که اگر این مسئله حل شود دو کشور ایران و مکزیک می توانند روابط تجاری خودشان را ارتقا دهند.

شما به مناسبات اقتصادی ایران و مکزیک اشاره کردید این مناسبات در چه حدی قرار دارد؟

مناسبات اقتصادی دو کشور در سطح بسیار پایینی قرار دارد. در سال 2010 میزان مبالات 6.3 میلیون دلار بود که در سال 2011 به 9.3 میلیون دلار رسید ولی در سال 2012 مبالات دو کشور به رقم 133 میلیون دلار رسید. زیرا 127 میلیون دلار ایران یک خرید داشت که شامل کود و مواد شیمیایی نیتروژنی می شد.

محصولات صادراتی مکزیک به ایران شامل چه موادی می شود؟

بزرگترین صادرات مکزیک شامل خودرو و قطعات خودرو است. بزرگترین خودرو سازهای جهان از جمله ژاپن کره جنوی و فرانسه و آمریکا در مکزیک کارخانه خودرو سازی دارند. با توجه به اینکه هر دو کشور در صنعت خودروسازی فعالیت دارند این موضوع یکی از پتانسیل های موجود ما بین ایران و مکزیک محسوب می شود.

آیا شرکت های بزرگ خودروسازی در مکزیک خودرو می سازند یا تنها مونتاژ قطعات دارند؟

در ابتدا برای مونتاژ کردن خودرو این کارخانه ها ایجاد شده است ولی کشور مکزیک در مرحله گذار قرار دارد و به مرور خلاقیت خودش را وارد این عرصه کرده است به عنوان نمونه شرکت HP کارخانه ایی را برای مونتاژ قعطات در مکزیک راه اندازی کرد ولی هم اکنون خلاقانه ترین تولیدات این شرکت از همان کارخانه در مکزیک تولید می شود.

در حوزه نفت و پتروشیمی دو کشور از چه ظرفیت هایی برای همکاری بیشتر با یکدیگر برخوردار هستند؟

با توجه به اینکه دو کشور ایران و مکزیک از تولید کنندگان نفت خام محسوب می شوند دو کشور از ظرفیت بالایی برای همکاری برخوردار هستند. ولی در حال حاضر مکزیک در حال اجرای اصلاحات در موضوع انرژی است. مکزیک همانند ایران در سال 1938 صنعت نفت را ملی کرد و از آن زمان تا کنون از استخراج نفت تا فروش تحت اختیار دولت است. این موضوع باعث غرور مردم مکزیک شده است. البته باید به این نکته هم توجه داشت که بزرگترین ذخایر شناخته شده مکزیک در عمق دریا قرار دارد و کشور ما از تکنولوژی لازم برای استخراج آنها برخوردار نیست. برای همین منظور مشارکت بخش خصوصی در صنعت نفت و انرژی مکزیک مهمترین دلیل انجام اصلاحات محسوب می شود.

چرا کشور آمریکا که از دانش لازم برای بهره برداری از ذخایر عمق دریا برخوردار است در صنعت نفت و پتروشیمی مکزیک سرمایه گذاری نمی کند؟

شرکت های آمریکایی و انگلیسی نمی توانند وارد مکزیک شوند زیرا طرح های جدید در کشور ما در حال بررسی است. البته اجازه ورود شرکت های خصوصی به نحوی هم داده می شود تا کنترل نفت از دست مکزیک خارج نشود.

نفت و پتروشیمی ایران ملی و مستقل است ولی شاهد سرمایه گذاری های خارجی در ایران هستیم چرا شما الگوی ایران را مدنظر قرار نمی دهید؟

موضوع اصلاحات در صنعت نفت مکزیک از جمله موضوعات پر هیجانی است که هم اکنون در حال جریان است و من هم با شما موافق هستم. البته مباحث سیاسی درباره چگونگی انجام آن در حال جریان است.

چرا مکزیک در صنعت نفت ایران سرمایه گذاری نمی کند؟

به نظر من قدم اول باید در مکزیک برداشته شود و اصلاحات در شرکت های مکزیکی انجام شود و در مرحله بعد ذهنیت جدید در مکزیک شکل خواهد گرفت که به طور حتم به تبادل تجربیات و تکنولوژی منتهی خواهد شد.

بنابراین اصلاحات بزرگی در مکزیک در حال اجراست.

رئیس جمهور جدید مکزیک به برگزاری اصلاحات عمیق در یک سری از موضوعات مختلف متعهد شده است که از جمله شامل موضوعات آموزش، انرژی ، ارتباطات و اصلاحات مالیاتی خواهد شد.

رئیس جمهورمکزیک به این اصلاحات عمیقی که مکزیکی طی این سالها به آن نیاز داشته است متعهد است و این تغییرات باید در مکزیک روی دهد تا کشور ما بتواند در قرن جدید به مسیر خودش ادامه دهد.

هم اکنون مکزیک 150 میلیون نفر جمعیت دارد که مانند ایران اکثریت کشور را جوانان تشکیل می دهند و هر سال یک میلیون مکزیکی به بازار کار کشور اضافه می شود. در چنین شرایطی برای اینکه هر سال برای یک میلیون نفر شغل ایجاد شود باید کشور حداقل هر سال بین 5 الی 6 درصد رشد اقتصادی داشته باشد و برای اینکه بتوانیم با این شتاب رشد کنیم این اصلاحات الزامی است.

رشد اقصادی مکزیک در سال گذشته چه میزان بود؟

در سال گذشته رشد اقتصادی کشور به 2.8 درصد رسیده بود.

میزان بی کاری در مکزیک چند درصد است؟

نرخ بی کاری در مکزیک پایین است ولی مکزیک یک اقتصاد بزرگ و غیر رسمی هم دارد. نرخ بی کاری رسمی حدود 5 درصد است ولی 40 درصد مردم مکزیک در اقتصاد غیر رسمی زندگی می کنند یعنی کنار خیابان غذا می فروشند و این غذای خیابانی یعنی اینکه آنها مالیات نمی دهند، امنیت اجتماعی و خدمات درمانی ندارد. در واقع این اقتصاد واقعی محسوب نمی شود و آنها تنها گذر زندگی می کنند.

نگران نیستید که ادامه مشکلات اقتصادی این طبقه منجر به اعتراض های اجتماعی همانند برزیل شود؟

این بدان معنی هم نیست که افرادی که در اقتصاد غیر رسمی کار می کنند وضعیت آنها خیلی بد است. ما نگران نیستیم زیرا اقتصاد راه خودش را پیدا می کند. البته فضای سیاسی مکزیک خیلی مثبت است و تنها گروه های کوچکی در مکزیک وجود دارند که برخی از موارد اصلاحات مورد اقبال آنها قرار نگرفته است.

اظهارات شما را هم می توان به این شکل تفسیر کرد که اصلاحات صورت می گیرد تا این طبقه غیر رسمی ساماندهی شود و نا آرامی در مکزیک روی ندهد؟

اصلاحات بدنه اجتماعی و اقتصادی کشور را تکان می دهد تا تغییراتی که به تعویق افتاده را بازسازی کند. در واقع در فرآیند این اصلاحات خیلی نگاه به مسائل روز نداریم که نکنه اعتراضی صورت بگیرد. در واقع ما به چند نسل بعد مکزیک فکر می کنیم به عنوان نمونه می توان به اصلاحات در زمینه ارتباطات اشاره کرد. هم اکنون تلویزیون و موبایل در انحصار افراد معدودی قرار گرفته است که  بعد از این اصلاحات امکانات ارتباطات به مراتب بهترو عادلانه تر توزیع می شود. شما باید به این نکته توجه داشته باشید که ما به آینده سه دهه آینده مکزیک فکر می کنیم.

این اصلاحات به معنی مقابله با مافیای موجود در مکزیک است. این در حالی است با انباشت امکانات در دست عدعه ایی معدود یک مافیای قوی در مکزیک به وجود آمده است که به راحتی امکانات و قدرت را رها نمی کنند.

من با حرف شما به نحو دیگری موافق هستم. این اصلاحات منافع بزرگی را مورد هدف قرار داده است به عنوان نمونه کارلوس اسلیم که ارتباطات مکزیک در اختیار دارد. به هر حال این اصلاحات بر روی برخی از منافع دست می گذارد.

با توجه به اینکه گروه هایی که رانت و قدرت در اختیار دارند به راحتی کوتاه نمی آیند آیا این اصلاحات منجر به تنازع و درگیری در مکزیک نخواهد شد؟

بله هم اکنون نیز اعتراض هایی وجود دارد. شرکت نفت پمیکس باید خصوصی شود و رهبران سیاسی نیز با این روند مخالفت می کنند چون با اصلاحات آن را از دست می دهند. به این دلیل که منافع خیلی ها به خطر می افتد. مورد دیگر اینکه طی چند سال گذشته اصلاحات مالیاتی در مکزیک به تعویق افتاده است. به هر حال این اصلاحات برای آسیب رساندن به آنها طراحی نشده است ولی برای اینکه منابع بر روی مردم باز شود باید این اصلاحات انجام شود حتی اگر به آنها آسیب برسد. در واقع دنبال دشمن تراشی نیستیم ولی در این مسیر برخی ناراحت خواهند شد.

با توجه به قاچاق گسترده مواد مخدر در مکزیک شاهد گردش مالی عظیم در این روند هستیم برای برخورد با این گروه های مافیایی چه تدابیری اندیشیده است؟

ما درباره یک مافیا صحبت نمی کنیم بلکه با چندین گروه مافیای مواد مخدر مواجه هستیم. این موضوع یک فرصت برای همکاری بیشتر بین ایران و مکزیک است زیرا ایران همسایه بزرگترین کشور تولید کنندگان مواد مخدر است و مکزیک نیز همسایه یکی از بزرگترین مصرف کننده مواد مخدر قرار دارد. در واقع مواد مخدر از قلمرو مکزیک عبور می کند تا به دست مصرف کننده برسد و به همین دلیل مافیا ایجاد شده است.

یعنی در مکزیک مواد مخدر تولید نمی شود؟

در مکزیک تنها مقداری ماری جوانا تولید می شود و کوکائین هروئئین و غیره در کشور تولید نمی شود بلکه این مواد توسط قاچاقچیان مواد مخدر از خاک مکزیک ترانزیت می شود.

آیا احداث حائل مرزی بین آمریکا و مکزیک در کنترل موادمخدر تاثیرگذار بوده است؟

دو هزار کیلومتر مرز مشترک بین مکزیک و آمریکا وجود دارد و این امکان ندارد که بتوانیم جلوی قاچاق را به طور کامل گرفته شود.

ایران و مکزیک درباره مبارزه با قاچاق مواد مخدر چه همکاری می توانند داشته باشند؟

اولین موضوع تبادل تجارب است و می توانیم روش ها از هم یاد بگیریم.

همیشه شاهد هستیم که برخی از محورهای همکاری مشترک در مبارزه با مواد مخدر محدوده همان حرف باقی می ماند منظور شما کدام روش است؟

خیلی پیچیده است و من آدم مناسبی برای توضیح دادن این فرآیند نیستم ولی آن چیزی که می دانم آن است که این فرآیند خیلی پیچیده است. در واقع یک روال پیوسته است تا همکاری بین المللی محقق شود و در نهایت تاثیرگذار باشد. کارتال های مواد مخدرتا حدی پولدار هستند که می توانند اسلحه هایی را تهیه کنند که خود ارتش در اختیار ندارد.

همکاری بین المللی ایران و مکزیک در کدام حوزه ها امکان باز تعریف دارد؟

به غیر از مبارزه با مواد مخدر که با هم درد هستیم نقاط مشترک فراوانی ما بین دو کشور وجود دارد که از آن جمله می توان به موضوع مشترکات فرهنگی بین ایران و مکزیک اشاره کرد.

ایران و مکزیک از جمله کشورهایی هستند که دو تمدن غنی و بزرگی دارند و تنها در این مورد به غیر از ایران و مکزیک فقط می توان از کشورهای هند و چین یاد کرد.

مردم دو کشور ایران و مکزیک شخصیت فرهنگی خود را در لباس، خوراک، هنر و سنن بازتاب داده اند و می توانیم این موارد را با هم به اشتراک گذاشته و از یکدیگر یاد بگیریم.

سفارت مکزیک در ایران سعی می کند تا در این مورد فعالیت گسترده ایی داشته باشد. به همین منظور برنامه ایی به نام گفتگوی فرهنگی سفارت راه اندازی شده است که شامل موسیقی، شعرخوانی و تئاتر از دو کشور است. به لحاظ علمی نیز ایران از نظر تکنولوژی بسیار پیشرفت کرده و فکر می کنم دو کشور می توانند در حوزه فناوری همکاری فراوانی داشته باشند.

منظور شما کدام حوزه های مشخص در فناوری و تکنولوژی است ؟

تکنولوژی بسیار پیشرفته نانو در ایران وجود دارد. در صنعت هوا فضا و بیوتکنولوژی و پزشکی عمومی ایران پیشرفت های خوبی داشته و ایران و مکزیک می توانند درباره این موضوعات همکاری خوبی داشته باشند.

دو ماه گذشته جلسه شعر خوانی و حافظ خوانی به میزبانی شما برگزار شد چرا حافظ انتخاب کردید؟ تا چه اندازه حافظ را می شناسید؟

نه آنقدری که باید بشناسم. مقبره حافظ رفته ام و شعرهای حافظ را به زبان اسپانیولی و بیشتر انگلیسی خوانده ام.

یکی از تکان تکانده ترین زمان من حضور در مقبره حافظ بود که شور و حرارت مردم در آن مکان می دیدم. البته بار دیگر دعوت شده ام تا برای ولادت حضرت حافظ بار دیگر به شیراز سفر کنم و از این موضوع نیز بسیار خوشحال هستم.

در مراسم حافظ خوانی، اشعار “اکتاویو پاز” که بزرگترین شاعر مکزیک و برنده جایزه نوبل است در کنار حافظ با موسقی ایرانی و مکزیکی قرار دادیم.  هر دو این افراد شاعران بی زمان و تمام نشدنی هستند و البته حافظ یکی از بزرگترین شخصیت های ایرانی است که مردم ایران را نمایندگی می کند.

به غیر از شیراز به کدام شهرها سفر کرده اید؟

خیلی در دنیا سفر کرده ام و تنها سه شهر من را خیلی تحت تاثیر قرار داده است که اصفهان یکی از سه شهر است.

چرا اصفهان شما را تا این اندازه تحت تاثیر قرار داده است؟

مراکز دیدنی اصفهان از جمله بازار، میدان اصلی، پل این شهر و حتی مردم من را تحت تاثیر قرار داد و از هر چیزی که در این شهر دیدم لذت بردم.

شما به کدام شهرهای دیگر ایران سفر کرده اید؟

به شهرهای همدان، قم، کرج سفر کرده ام. دوست دارم در آینده سفری به تبریز هم داشته باشم.

با توجه به سرسبز بودن شمال ایران و نزدیکی فضای استانهای شمالی کشورمان با مکزیک، دیداری از این شهرها داشته اید؟

نه هنوز سفری نداشته ام.

سفیر سابق بوسنی در ایران معتقد بود که در تهران می توان صبح به توچال رفت و اسکی کرد و عصر هم در تهران شنا کرد. تا چه اندازه سعی کردید از این شرایط آب و هوای تهران استفاده کنید؟

ای کاش وقت بیشتری داشتم. هم اکنون بیشتر زمان من در دفتر کارم و در تعامل با آدمها سپری می شود و به همین دلیل زمان کمتری به خودم و خانواده ام باقی می ماند.

قبل از اینکه به تهران وارد شوید چه تصویری از ایران داشتید؟

می دانستنم که ایران تمدن غنی دارد ولی یک نگاه مبهمی از ایران داشتم. حتی یک فردی به من گفته بود که زنها در ایران اجازه رانندگی ندارند و وقتی به ایران آمدم و دیدم اینطوری نیست.

اگر یک نفر از کشور مکزیک یا کشورهای آمریکای لاتین خواننده مطلب شما ایران را چگونه برای وی به تصویر می کشید؟

به آنها می گویم که خیلی مهم است که به ایران سفر کنید و از آن لذت ببرید. در ایران خیلی چیزهایی وجود دارد که باید آنها را کشف کرد. سفر به ایران برای شما به عنوان توریست، دانشجو و یا تاجار می تواند بهترین تجربیات شما باشد.

تا چه اندازه در ایران احساس امنیت می کنید؟

ایران خیلی جای امنی است من یک سگ دارم و ساعت یازده شب برای گردش بیرون می برم و تا کنون احساس ناامنی نداشته ام. متاسفانه برخی از افرادی که در خارج از ایران هستند این کشور را با سایر کشورهای خاورمیانه اشتباه می گیرند و به اشتباه فکر می کنند ایران هم مانند افغانستان است. البته مسائل ریزی وجود دارد تا سفری به ایران نداشته باشید از آنها بی اطلاع خواهید ماند.

تا چه اندازه شبکه اسپانیولی زبان توسط ایران  توانسته بر روی کشورهای آمریکای لاتین اثرگذار باشد؟

وجود این شبکه ضمن اینکه تصویر متفاوتی از ایران منعکس می کند بلکه نگاه ما را به اخبار دنیا تغییر داده است.

گفتگو از: محمدرضا نظری

 
  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin