مصاحبه اختصاصی آوا دیپلماتیک با سفیر جمهور اسلوونی در ایران  سرکار خانم کریستینا رادی به مناسبت فرا رسیدن سی امین سالگرد استقلال اسلوونی در تاریخ 25 ژوئن 2021

اسلوونی در 25 ژوئن امسال سی امین سالگرد استقلال (روز دولت اسلوونی) خود را جشن می گیرد. اسلوونی برای کسب استقلال چه مسیری را طی کرده است؟

روز ملی اسلوونی (روز دولت اسلوونی) برای گرامیداشت 25 ژوئن 1991 یعنی آن زمان که اسلوونی رسما استقلال و حاکمیت خود را به دست آورد، جشن گرفته می شود. به دنبال همه پرسی ای که در دسامبر سال 1990 برگزار و با رای موافق 94.8 درصدی برای ایجاد یک اسلوونی مستقل همراه شد، هیئت قانون گذار (پارلمان) اسلوونی اعلامیه استقلال و منشور قانون اساسی اسلوونی در خصوص حاکمیت و استقلال جمهوری اسلوونی را تصویب کرد.

برای اسلوونی و اسلوونیایی ها، سال 1991 یک نقطه عطف بود. در آن سال، اسلوونی به عنوان یک کشور مستقل در نقشه سیاسی جهان جای گرفت. کسب استقلال مهمترین تصمیمی بود که شهروندان اسلوونیایی 30 سال پیش اتخاذ و جنبه تاریخی این فرصت را درک و از آن استفاده کردند. توافق سیاسی حاصل شده توسط احزاب پارلمانی، بیانگر یک وحدت سیاسی و بلوغ ملی بود.

با این وجود، اساس و پایه استقلال بیش از هزار سال پیش توسط اسلوونیایی ها شکل گرفته بود. موقعیت جغرافیایی استثنایی در شاهراه کوه های آلپ، دریای مدیترانه، فلات اسرار آمیز کارست و جلگه وسیع پانونی بدون شک نقش مهمی در این فرآیند بازی کرد.

در قرن ششم، اجداد اسلاو ما از منطقه پشت کوه های کارپات مهاجرت و در جایی که امروزه اسلوونی است، مستقر شدند. در قرن هفتم، آنها قدیمی ترین کشور شناخته شده اسلاو، شاهنشاهی تقریبا 300 ساله کارانتانیا، را تشکیل دادند. کارانتانیا به خاطر سیستم دموکراتیک خود مشهور بود، که حتی الهام بخش نویسندگان قانون اساسی ایالات متحده شد.

اگرچه تا قرن بیستم اجتماع ملی اسلوونیایی ها توسط خارجی ها، عمدتا دودمان هابسبورگ و پادشاهی اتریش – مجارستان، اداره می شد اما توانست هویت ملی خود را تثبیت کند. بعد از جنگ جهانی اول، اسلوونی بخشی از پادشاهی یوگسلاوی شد و بعد از جنگ جهانی دوم این کشور به یکی از جمهوری های جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی بدل گشت.

پس از آنکه به مدت بیش از هفتاد سال بخشی از یوگسلاوی بودیم، اجماعی برای پیمودن مسیر استقلال در بین اسلوونیایی ها شکل گرفت. اسلوونی در ژوئن سال 1991 به یک کشور مستقل تبدیل شد و تا ژانویه سال 1992 طول کشید که در سطح بین المللی به رسمیت شناخته شود. روابط دیپلماتیک بین جمهوری اسلوونی و جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 9 مارس 1992 برقرار شد.

در سال 1998 اسلوونی که در آن زمان هنوز کشوری جدید محسوب می شد، هنگامی که به عنوان عضو غیر دائم شورای امنیت سازمان ملل انتخاب شد و همچنین هنگامی که ریاست آن شورا را بر عهده گرفت، مورد قدردانی و تمجید واقع شد. سال 2004 نیز برای اسلوونی یک نقطه عطف مهم بود چرا که کشور عضوی از اتحادیه اروپا و ناتو شد.

در میان کشورهای جدید عضو اتحادیه اروپا، اسلوونی اولین کشوری بود که ارز مشترک یورو را در تاریخ یکم ژانویه 2007 مورد استفاده قرار داد و نیز ما اولین کشوری بودیم که در نیمه اول سال 2008 ریاست شورای اتحادیه اروپا را بر عهده داشتیم. از جولای تا دسامبر سال 2021 نیز برای دومین بار رئیس شورای اتحادیه اروپا خواهیم بود.

جشن 30 سالگی استقلال اسلوونی مصادف با دومین دوره ریاست این کشور بر شورای اتحادیه اروپا است. کشور اسلوونی برای برعهده گرفتن این مسئولیت، چه برنامه هایی را در دستور کار خود قرار داده است؟

اولویت های اصلی اسلوونی در طول مدت زمان ریاستش بر شورای اتحادیه اروپا، تاب آوری و انعطاف پذیری در برابر بحران ها، مباحثه در خصوص استقلال استراتژیک اتحادیه اروپا، و بهبود اقتصاد بر پایه انتقال دیجیتال و انتقال سبز خواهد بود. همچنین به حاکمیت قانون، معیارهای برابر برای همه، امنیت اتحادیه اروپا، اطمینان از ثبات در همسایگی، و ترویج منافع و ارزش های این اتحادیه در جهان توجه خواهد شد.

در موضوع تاب آوری و انعطاف پذیری در برابر بحران ها، اسلوونی توجه ویژه ای به آمادگی در مقابل بیماری های همه گیر خواهد داشت. اسلوونی همچنین در خصوص تقویت انعطاف پذیری سایبری به ویژه در قبال حملات احتمالی گسترده سایبری، توجه لازم را خواهد داشت. این کشور به مسائلی نظیر بهبود وضعیت اقتصادی، انتقال سبز و مقابله با تغییرات اقلیمی متعهد خواهد ماند.

ما توجه ویژه ای به اجرای استراتژی صنعتی به روز شده خواهیم داشت که خود شامل جنبه تقویت استقلال استراتژیک اتحادیه اروپا و حاکمیت فناوری می شود. ما برای دستیابی بهتر به ارزش های جهانی و زنجیره تامین شرکت های اروپایی شامل صنایع کوچک و متوسط، تلاش خواهیم کرد. ما همچنین در جهت سیاست تجارت آزاد، حمایت و همکاری با شرکای تجاری در سراسر جهان، و تقویت ابزارهای مقابله موثر با شیوه های تجارت ناعادلانه کار خواهیم کرد.

ریاست اسلوونی به حوزه هایی اشاره خواهد داشت که از اهمیت ویژه ای در مواقع بحران بهره مند است. یکی از این حوزه ها امنیت تامین انرژی است که ما در آن به مقوله اتصالات انرژی تاکید خواهیم کرد. مورد دیگر تأمین مواد غذایی است که ما می خواهیم بحث در مورد نقش راهبردی کشاورزی اروپا و طرح احتمالی اطمینان از تأمین مواد غذایی را رهبری کنیم.

اسلوونی مجموعه ای از رویدادها را برنامه ریزی خواهد کرد و خواستار یک مشارکت بین المللی سطح بالا خواهد شد و یک بحث گسترده و فراگیر را در مورد مسائل اصلی توسعه آینده اتحادیه اروپا شکل خواهد داد. ما شانزدهمین فروم راهبردی بِلِد (BSF) را به این مورد اختصاص خواهیم داد تا رهبران، پیرامون چالش های اصلی استراتژیک اروپا، مسائل روز، و تحولات آینده بحث و تبادل نظر کنند.

اسلوونی فرهنگ حاکمیت قانون را گسترش می دهد و در جهت به وجود آمدن درک بهتر سیستم های مختلف در میان کشورهای عضو کار خواهد کرد. ریاست اسلوونی همچنین توجه خود را به لزوم مقابله با روندهای جمعیتی منفی در اتحادیه اروپا جلب خواهد کرد. ما توجه ویژه ای به همسایگان اروپایی خواهیم داشت و از کشورهای منطقه بالکان غربی که در مسیر ادغام اروپایی هستند حمایت می کنیم. ما از مسائل جهانی همچون پاسخ به کووید-19، تغییرات اقلیمی و چند جانبه گرایی نیز حمایت خواهیم کرد.

دیدگاه اسلوونی درباره ماراتن جدید احیای برجام چیست؟

 اسلوونی تماما از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) حمایت می کند؛ برنامه ای که اگر به طور کامل اجرایی شود، به نفع امنیت جمعی همه ما است.

ما قویا از مذاکرات در حال انجام در وین که با حضور همه طرفین برجام و ایالات متحده است، حمایت می کنیم. این مذاکرات بر تسهیل بازگشت آمریکا به این معاهده، برگرداندن ایران به اجرای کامل تعهداتش و بازگرداندن مزایای برجام برای همه متمرکز شده است. اسلوونی صمیمانه امیدوار است که موانع باقی مانده با هدف یافتن راه حلی دیپلماتیک برای بازگشت و احیای برجام به زودی حل و فصل شوند.

سفارت اسلوونی در کنار سایر شرکای اتحادیه اروپا در تهران، تحولات وین را به دقت رصد می کند و در زمان ریاست محلی بر شورای اتحادیه اروپا همکاری نزدیکی با همتایان ایرانی خود در این زمینه خواهد داشت.

آیا اتحادیه اروپا موفق به ارائه اقدامی عملی برای نجات برجام شده است؟

اتحادیه اروپا خود را کاملا به برجام متعهد می داند. حفظ برجام نه تنها از لحاظ منع گسترش سلاح های هسته ای بلکه برای امنیت و ثبات منطقه و فراتر از آن نیز مهم است.

با تصمیم ایالات متحده در می سال 2018 مبنی بر خروج از این توافق و اعمال مجدد تحریم هایی که پیش تر برداشته شده بودند، اتحادیه اروپا بر ادامه گفتگوهای سیاسی و همکاری در زمینه های مختلف و نیز پیگیری تجارت قانونی با ایران مصمم ماند. اتحادیه اروپا قانون انسداد خود را به روز رسانی کرد، بانک سرمایه گذاری اروپا (EIB) حکم وام های خارجی را تمدید کرد تا ایران را واجد شرایط کند، و از گروه E3 (فرانسه، آلمان و انگلیس) به عنوان سهامداران اصلی راه اندازی و عملیاتی کردن اینستکس (ابزار حمایت از مبادلات تجاری) که وسیله ای ویژه برای تسهیل تجارت قانونی بین اروپا و ایران بود، حمایت کامل کرد. اتحادیه اروپا از تصمیم شش کشور اروپایی برای پیوستن به سهامداران اینستکس و افزایش تعداد این سهامداران استقبال کرد.

اتحادیه اروپا همواره تاسف عمیق خود را از تصمیم آمریکا در خروج از توافق و اعمال مجدد تحریم ها ابراز داشته است. از طرف دیگر، اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن دائما از ایران خواسته اند تا اقدامات هسته ای خود را به عقب باز گرداند و از اقدامات بیشتر که منجر به تضعیف توافق هسته ای می شود، خودداری کند. با توجه به اراده قوی سیاسی برای نجات برجام، اتحادیه اروپا به عنوان سهامدار اصلی و هماهنگ کننده کمیسیون مشترک، برای کسب نتایج مثبت از مذاکرات جاری وین در خصوص احیا برجام، تلاش می کند.

رویکرد دولت اسلوونی را در مهار شیوع COVID-19 در مقایسه با سایر کشورهای اروپایی چگونه ارزیابی می کنید؟

ویروس کرونا با مشاهده اولین موارد تایید شده در تاریخ 4 مارس 2020 در اسلوونی گسترش یافت. تا تاریخ 14 ژوئن 2021، تعداد 256،352 مورد قطعی مبتلا به کووید-19 با 4717 مورد فوتی داشتیم.

پس از مدیریت موفق موج اول اپیدمی و با توجه به کاهش قابل توجه موارد قطعی ابتلا به بیماری و مرگ، در تاریخ 15 می 2020 اسلوونی تبدیل به اولین کشور اروپایی شد که پایان اپیدمی کووید-19 را در سرزمین خود اعلام کرد. هنگامی که اروپا با اولین موج پاندمی رو به رو شد، اقدامات اولیه اسلوونی در اداره شیوع ویروس کرونا یک موفقیت بزرگ شناخته شد و از اثربخشی آن ستایش شد.

با این حال، بعد از تابستان اوضاع بدتر شد و در اکتبر سال 2020 دولت اسلوونی اپیدمی مجدد کووید-19 در سراسر کشور را اعلام کرد. بخش مراقبت های بهداشتی با موج دوم مواجه شد که حتی با وجود قرنطینه بیش از سه ماهه، اوضاع از کنترل خارج گشت. خوشبختانه در دسامبر سال 2020 واکسیناسیون آغاز شد و تا تاریخ 5 ژوئن 2021 تزریق 1،207،588 دوز واکسن به ثبت رسیده است. در تاریخ 13 ژوئن 2021 تعداد مبتلایان قطعی 24 مورد و تعداد فوتی ها 2 نفر بود که این تعداد کمترین آمار از 30 آگوست 2020 است.

من می خواهم از این فرصت برای بیان تسلیت به خاطر همه قربانیان کووید-19 در ایران استفاده کنم. امیدوارم که هم اسلوونی و هم ایران با موفقیت بر اپیدمی کووید-19 غلبه کنند.

همه گیری COVID-19 چه تاثیری بر عملکرد سفارت اسلوونی در ایران داشته است؟

پاندمی کووید-19 بر عملکرد سفارت اسلوونی در تهران اثر گذاشت ولی همچنین ما را مجبور به نوآوری کرد، همانطور که فعالیت های خود را آنلاین کردیم. کارکنان ما به صورت شیفتی کار می کنند و به اقدامات پیشگیرانه احترام می گذاریم. ما متاسف هستیم که مجبوریم از اغلب دیدارهای مستقیم با مخاطب ایرانی و همکاران خود در جامعه دیپلماتیک جلوگیری کنیم.

این باعث افتخار من است که میزبان مراسم سی امین سالگرد استقلال اسلوونی در تهران باشم اما عمیقا تاسف می خورم که محدودیت های ناشی از شرایط اپیدمیولوژیکی این اجازه را به ما نمی دهد که این روز مهم در تاریخ اسلوونی را در شرایطی رسمی گرامی بداریم. به منظور کاهش خطر سلامتی که ممکن است در دورهمی های بزرگتر وجود داشته باشد، تصمیم گرفته ام که امسال میزبان جشن یا مراسم های دیگر برای این مناسبت مهم نباشم. تصمیم دشواری بود اما معتقدم که آن جشن مجازی که به طور ویژه برای این سالگرد مهمِ اسلوونی طراحی شده است، سی سال استقلال جمهوری اسلوونی را به طور صحیحی نشان خواهد داد.

اکنون روابط اقتصادی و سیاسی مابین ایران و اسلوونی چگونه است و در آینده چه انتظاری می توانیم داشته باشیم؟

اسلوونی و ایران همیشه از روابط دوستانه ای برخوردار بوده و گفتگوی سیاسی باز داشته اند. شرایط فعلی که متاثر از تاخیر در اجرای برجام و پاندمی کووید-19 است، بر پویایی دوجانبه ما تاثیر گذاشته است. با این وجود، مهم است که ما به گفتگوی های سیاسی و سایر گفتگوهای خود ادامه دهیم و نقطه نظرات یکدیگر را بشنویم. ریاست محلی ما بر شورای اتحادیه اروپا در نیمه دوم سال 2021 یعنی زمانی که سفارت ما نماینده تمام اتحادیه اروپا در ایران است، فرصت تقویت همکاری ها را به ما می دهد.

همکاری های اقتصادی ما تحت تاثیر تحریم ها و پاندمی قرار گرفته است اما شرکت های اسلوونیایی در بازار ایران حضور دارند و تجارت در جریان است. ما اطمینان داریم که با رفع چالش های موجود، همکاری های سیاسی و اقتصادی بهبود پیدا می کند.

دو کشور برای تقویت بیشتر همکاری های علمی و دانشگاهی چه برنامه هایی دارند؟

تعدادی از موسسات علمی و دانشگاه های اسلوونی علاقه خود را برای تعمیق همکاری با ایران ابراز داشته اند. فرصت های تعمیق همکاری علمی همچون مسائل زیست محیطی و همکاری های بین دانشگاهی از پیش شناسایی شده اند. همکاری در مقوله کارستولوژی از سال 2001 شکل گرفته است. امکان گسترش این همکاری در بحث مدیریت پایدار آب و حفاظت از تالاب وجود دارد چرا که با توجه به اقلیم خشک ایران، این موضوع مسئله ای مهم و یک اولویت ملی در ایران به حساب می آید. همچنین علاقه مشترکی بین ما برای تقویت همکاری در میان موسسات کشاورزی و اتاق های دو کشور علی الخصوص در زنبور داری وجود دارد.

مضاف بر این، سفارت همکاری نزدیکی با طرف ایرانی در ترویج روز جهانی زنبور در تاریخ 20 ماه می دارد. همکاری بین زنبور داران و کارشناسان هر دو کشور بر قرار است و ما به توسعه همکاری های علمی و دانشگاهی در این زمینه، که هم اینک در قالب ورکشاپ های مجازی است، ادامه خواهیم داد.

در این خصوص، می خواهم اشاره ای کنم به کنفرانس مجازی موفق و بسیار پر مخاطب از سری کنفرانس های “نگهدار زنبورهای عسل باشیم” که در فوریه امسال برگزار شد. هدف این میزگرد که توسط سفارت جمهوری اسلوونی در تهران ترتیب داده شده بود، ایجاد ارتباط بین کارشناسان اسلوونیایی و ایرانی و نیز تسهیل انتقال دانش و تکنولوژی در زمینه های زنبور داری، مراقبت های بهداشتی زنبور و آموزش حرفه ای زنبور داران بود.

مهم ترین چالش هایی که مانع روابط دوجانبه و اقتصادی دو کشور در آینده می شود چیست؟

اسلوونی و ایران از روابط سیاسی خوب و همکاری اقتصادی نوید بخشی برخوردار هستند. کشورهای متبوع ما به طور منظم در سطوح بالا و سایر سطوح دیدار و گفتگو می کنند. در این زمینه، نقش سفارت اسلوونی در تهران و سفارت ایران در لیوبلیانا حائز اهمیت است. هر دو طرف امیدوار هستند تا بر پاندمی کووید-19 غلبه کنند. این مسئله شرایط را برای ادامه گفتگو و همکاری مستقیم ایجاد می کند. در زمینه های همکاری اقتصادی و مبادلات تجاری و همچنین در زمینه های سیاسی، فرهنگی، علمی و سایر زمینه های همکاری دو جانبه، فرصت هایی پیش روی ما قرار دارد.

همان گونه که قبلا اشاره شد، اسلوونی قویا از برجام و مذاکرات در حال انجام در وین که با حضور همه طرفین برجام و ایالات متحده است، حمایت می کند. این مذاکرات بر تسهیل بازگشت آمریکا به این معاهده، برگرداندن ایران به اجرای کامل تعهداتش و بازگرداندن مزایای برجام برای همه متمرکز شده است. اسلوونی صمیمانه امیدوار است که موانع باقی مانده به زودی حل و فصل شوند. اجرای کامل برجام برای همه منفعت جمعی به همراه خواهد داشت.

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin